یعنی چه
این عبارت یک ترکیب توصیفی در زبان فارسی است و به پرهای بلند، باریک، نوکتیز و درخشان دور گردن و پشت خروس اشاره دارد. این پرها در زمان دفاع، خشم یا جفتگیری حالت برافراشته به خود میگیرند که تداعیکننده یال اسب یا شیر است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت اضافهٔ متوالی است: یال (yāl) + پَر (par) + گردن (gardan) + خروس (khorus).
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات تقاطعی، پاسخ دقیق این توصیف خود عبارت «یال پر گردن خروس» با ۱۳ حرف است. در موارد خاص ممکن است به واژه «فش» یا معادل فرنگی آن «هکل» نیز اشاره شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه تخصصی Hackle دقیقاً به همین پرهای گردن مرغسانان (بهویژه خروس) اطلاق میشود که در صنعت ساخت پشههای مصنوعی برای ماهیگیری نیز کاربرد زیادی دارد.
به عربی
در زبان عربی عبارت «ریش العنق» به معنی پرهای گردن و ترکیب مجازی «لبدة الدیک» به معنی یالِ خروس برای توصیف این بخش از آرایه پرنده به کار میرود.
در قرآن
عبارت «یال پر گردن خروس» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، در آیه ۸۰ سوره نحل به منافع پر و کرک حیوانات با واژه «أوبارها» اشاره شده و در سوره مدثر آیه ۵۱ واژه «قسورة» به معنای شیر یالدار آمده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و بهویژه در بستر نمادشناسی پرندگان، سیخ شدن پرهای گردن خروس نشانه واضحی از خشم کوبنده، برافروختگی، آمادگی برای جنگ و نمایش قدرت و غرور در برابر رقیب است.
جمعبندی و توضیح کامل یال پر گردن خروس
عبارت «یال پر گردن خروس» یک اصطلاح واحد یا واژه مستقل در لغتنامههای کهن فارسی نظیر دهخدا و معین نیست؛ بلکه یک ترکیب توصیفی و اضافهٔ مستند است که غالباً به عنوان معادل دقیق واژه انگلیسی Hackle در فرهنگهای معاصر به کار میرود. این واژه به پرهای کشیده، نوکتیز و براقی اشاره دارد که بر روی گردن و بالاترین قسمت پشت خروس میرویند.
این پرها در ساختار رفتاری پرنده نقش مهمی دارند؛ چرا که هنگام مواجهه با خطر، خشم یا فرآیند جفتگیری رو به بالا سیخ شده و ظاهری شبیه به یال شیر یا اسب ایجاد میکنند تا پرنده بزرگتر و باشکوهتر به نظر برسد. در فرهنگ عامه، این حالت نماد صریح جنگندگی و حالت تدافعی است. همچنین در صنایع جانبی مانند ماهیگیری با قلاب، این پرها به دلیل ساختار ویژه خود برای ساخت پشههای مصنوعی صید ماهی کاربرد تخصصی دارند.