یعنی چه
این عبارت در واقع شکل کهن و ادبی ترکیب «از او شدند» است. در متون کلاسیک فارسی با توجه به معنای فعل «شدن»، دو مفهوم عمده دارد: یکی به معنی «از او به وجود آمدند، منشأ گرفتند یا به واسطه او به حالتی درآمدند» و دیگری (با توجه به معنای قدیمی شدن به عنوان رفتن) به معنی «از پیش او رفتند» است.
تلفظ
در شعر و نثر کلاسیک فارسی، برای حفظ وزن و روانخوانی، الف ابتدای «او» حذف شده و به صورت متصل «ازو» خوانده و نوشته میشده است.
در جدول
این ترکیب دستوری در مسابقات جدول به عنوان معادل عباراتی چون 'از او پدید آمدند' یا 'از پیش او رفتند' به کار میرود و دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، معادل انگلیسی آن به سرچشمه گرفتن یا دور شدن اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی با توجه به دو وجه معنایی عبارت، از افعال نشأت گرفتن یا رفتن استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی عبارات فوق دقیقترین معادل برای انتقال مفاهیم این ترکیب هستند.
به فارسی
معادلهای امروزی و روان این عبارت در زبان فارسی شامل 'از او بهوجود آمدند'، 'از او ناشی شدند'، 'پیرو او گشتند' یا 'از نزد او دور شدند' است.
نماد چیست
این ترکیب دستوری در ادبیات عرفانی و فلسفی فارسی نمادی از وابستگی مخلوق به خالق و پدید آمدن کثرت از وحدت (مبدأ واحد) است؛ هرچند در اصل یک ساختار زبانی است و نماد بیرونی مستقلی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل ازو شدند
عبارت «ازو شدند» یک واژه واحد یا اصطلاح مستقل نیست، بلکه یک ترکیب دستوریِ کهن و ادبی، متشکل از حرف اضافه، ضمیر و فعل (از + او + شدند) است. در رسمالخط قدیم و شعر کلاسیک فارسی، برای رعایت وزن، الف «او» حذف و به صورت متصل نوشته میشد. این ترکیب بر اساس فحوای کلام در دو معنای کاملاً متفاوت تجلی مییابد؛ نخست به معنی پدید آمدن، صادر شدن و تغییر حالت یافتن به واسطه یک شخص یا مبدأ، و دوم به معنی رفتن و دور شدن از پیش کسی (چرا که در قدیم فعل شدن به معنای رفتن نیز بوده است).
این عبارت در زبان فارسی امروزی کاربرد معیاری ندارد و جای خود را به تفکیک «از او شدند» یا افعال دقیقتری مانند «از او پدید آمدند» داده است. در مسابقات جدول، این ترکیب دقیقاً به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی شناخته میشود که ارزش ادبی و ساختار زبانی کهن را به چالش میکشد.