یعنی چه
در فقه اسلامی، استطاعت بذلی به حالتی گفته میشود که فرد از خود مال و دارایی کافی برای سفر حج ندارد، اما شخص دیگری (باذل) تمام هزینههای سفر و مخارج خانوادهاش را به او بخشش میکند که در این صورت حج بر او واجب میشود.
تلفظ
این ترکیب فقهی به صورت اِستِطاعَتِ بَذلی (esteṭā'at-e bazli) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت به عنوان نوعی استطاعت فقهی یا حج اهدایی، ۱۱ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی برای تبیین این مفهوم از عباراتی نظیر توانایی مالی اهداشده یا ظرفیت مورد حمایت مالی استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح عیناً از فقه عربی وارد زبان فارسی شده و ریشه در متون دینی دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی و روان این اصطلاح شامل تعابیری چون «استطاعت مالیِ دادهشده»، «تمکن اهدایی»، «حج بذلی» و «توانایی با تأمین مالی دیگران» است.
در قرآن
خودِ عبارت ترکیبی «استطاعت بذلی» در متن قرآن نیامده است، اما فقها آن را مصداقی از آیه ۹۷ سوره آلعمران میدانند که میفرماید: «وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا»؛ یعنی هر کس توانایی راه یافتن به خانه خدا را دارد باید مناسک حج را بهجا آورد.
جمعبندی و توضیح کامل استطاعت بذلی
استطاعت بذلی یکی از مفاهیم دقیق و راهگشا در فقه اسلامی است که نشان میدهد تکلیف دینی حج صرفاً منوط به داشتن تمکن مالی شخصی و مستقل نیست. اگر فردی مشتاق زیارت باشد اما مال کافی نداشته باشد، در صورتی که شخص دیگری داوطلبانه و بدون منت تمام هزینههای سفر او و نفقه خانوادهاش را تقبل کند، واجد استطاعت شده و حج بر او واجب میشود.
این قاعده فقهی تجلی روح تعاون، همبستگی و حمایت اجتماعی در جامعه اسلامی است که زمینه تحقق شعائر دینی را برای افراد کمبرخوردار از طریق احسان و بخشش دیگران فراهم میسازد؛ مشروط بر اینکه بخششکننده تا پایان سفر از بخشش خود بازنگردد و امنیت این مالی تأمین شده باشد.