یعنی چه
این عبارت ترکیبی از «اسم الله» (نام خدا) و «بس» (کافی) است و در بیان عامیانه به این معناست که یاد و نام خداوند برای انسان در هر شرایطی کفایت میکند و نیاز به هیچ پناه دگری نیست.
تلفظ
تلفظ این عبارت در ترکیب روان فارسی و عربی به صورت «اِسمُ الله بَس» انجام میشود که بخش اول آن عربی و بخش دوم آن فارسی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود واژه با ۹ حرف است و عبارات هممعنی نظیر «الله و بس» نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این عبارت در زبان انگلیسی از ترکیبهایی استفاده میشود که بر کفایت و تنهایی ذات خداوند تأکید دارند.
به عربی
در زبان عربی فصیح، نزدیکترین معادل ساختاری و معنایی که دقیقاً همین مفهوم توکل و کفایت را برساند، عبارت معروف «حسبی الله» است.
به فارسی
برگردان و معادل خالص فارسی این اصطلاح، عبارتهای رایجی مانند «خدا بس است»، «فقط خدا» و ترکیب معروف ادبی «الله و بس» میباشد.
در قرآن
عین عبارت «اسم الله بس» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ اما مفهوم توحیدی و عمیق آن در آیاتی مانند آیه ۱۷۳ سوره آلعمران با عبارت «حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ» (خدا ما را بس است) به وضوح تجلی یافته است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ عامه و ادبیات عرفانی نمادی از توحید خالص، رهایی از شرک، و تنها سپردن امور به قدرت لایزال الهی است، به طوری که انسان جز خدا هیچ محرک و پناهی در جهان نمیبیند.
جمعبندی و توضیح کامل اسم الله بس
عبارت «اسم الله بس» یک ترکیب لغوی رسمی و ثبتشده در لغتنامههای کهن مانند دهخدا یا معجمهای عربی نیست، بلکه بیشتر یک اصطلاح محاورهای، شفاهی و عامیانه است. این عبارت از ترکیب واژه عربی «الله» و واژه فارسی «بس» (به معنی کافی) ساخته شده و در گفتارهای مذهبی یا گویشهای محلی به کار میرود.
در اصل، شکل مشهور و ادبی این اصطلاح در زبان فارسی «الله و بس» است که حتی در شعر شاعران بزرگی چون سعدی نیز به عنوان شعار توحید و نقش روی سکهها به آن اشاره شده است. این عبارت به لحاظ کارکرد معنایی، قرابت بسیار نزدیکی با مفاهیمی همچون ذکر الله و بسمالله دارد.
از نظر باورهای فرهنگی و مذهبی، کاربرد این اصطلاح نشاندهنده توکل مطلق، ایمان قلبی به یگانگی خداوند و بریدن از تمام مادیات و اسباب دنیوی است. به همین دلیل، با وجود سادگی ساختار عامیانهاش، بار معنایی عمیقی از توحید ناب را به مخاطب منتقل میسازد.