یعنی چه
برجذبش شیمیایی (Chemisorption) یک پدیده سطحی است که در آن مولکولهای گاز یا مایع به سطح یک جامد متصل میشوند و بین آنها پیوند شیمیایی واقعی (کوالانسی یا یونی) برقرار میشود. این فرآیند برخلاف جذب فیزیکی، با تغییر ساختار الکترونی ماده همراه بوده و معمولاً برگشتناپذیر است.
تلفظ
این عبارت تخصصی علمی به صورت [بَر-جَذ-بِش-ِ شِی-مِی-آ-یی] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات علمی، این اصطلاح دقیقاً ۱۳ حرف دارد. معادلهای دیگر آن مانند جذب شیمیایی نیز در جدولها کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Chemisorption که از ترکیب واژههای chemical و adsorption پدید آمده، به طور تخصصی برای این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
در متون علمی زبان عربی، پدیده جذب سطحی را «امتزاز» مینامند و ترکیب آن با صفت کيميائي این مفهوم را میسازد.
به فارسی
واژه «برجذبش شیمیایی» اصطلاح مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که از پیشوند «بَر» (به معنی رویِ/سطح) و «جذبش» ساخته شده است. در متون عمومیتر از جذب شیمیایی سطحی استفاده میشود.
نماد چیست
این پدیده نماد اختصاصی یگانهای ندارد؛ اما در روابط ترمودینامیکی و مهندسی شیمی، میزان پوشش سطحی را با نماد θ (تتا) و مقدار ماده جذبشده در واحد جرم را با q نمایش میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل برجذبش شیمیایی
برجذبش شیمیایی یکی از مفاهیم کلیدی و پیشرفته در شیمی سطح و علم مواد است. این فرآیند زمانی رخ میدهد که مولکولهای سیال در برخورد با سطح یک جامد، پیوندهای قوی شیمیایی (یونی یا کووالانسی) با آن تشکیل دهند. به دلیل انرژی بالای این واکنش، فرآیند مذکور برخلاف جذب فیزیکی معمولاً برگشتناپذیر است.
این پدیده در صنایع مدرن اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا اساس کار کاتالیزورهای ناهمگن، فیلترهای شیمیایی پیشرفته، سنسورهای گاز و فرآیندهای خوردگی بر پایه برجذبش شیمیایی استوار است. واژه تخصصی برجذبش شیمیایی به خوبی تمایز این پدیده سطحی را با جذب در حجم (امتصاص) نشان میدهد.