یعنی چه
«سراویل الفتوه» ترکیبی تاریخی و نمادین در فرهنگ عیاری، جوانمردی و تصوف اسلامی است. این اصطلاح به شلوار مخصوصی اشاره دارد که فتیان (جوانمردان) طی یک مراسم رسمی آیینی به مرید یا نوچهٔ تازهوارد میپوشاندند تا ورود رسمی او را به حلقهٔ خود اعلام کنند.
تلفظ
این عبارت از دو بخش «سَراویل» (به معنای شلوار) و «الْفُتُوَّة» (به معنای جوانمردی و مروت) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این اصطلاح به عنوان شلوار جوانمردی همان «سراویل الفتوه» با ۱۲ حرف است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی، برای توصیف این جامه نمادین تصوف و عیاری از واژگان مربوط به شوالیه گری و عفت اخلاقی استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح در زبان عربی نیز به همین صورت به کار میرود و نشاندهنده پوشش فتیان در تمدن اسلامی است.
به فارسی
برگردان دقیق و مفهومی این عبارت ترکیبی در زبان فارسی «شلوار جوانمردی» یا «تنکه عیاری» است که جامه رسمی پهلوانان و فتیان بوده است.
در قرآن
خودِ ترکیب «سراویل الفتوه» در قرآن مجید نیامده است. با این حال، کلمه «سراویل» (به صورت جمع) دو بار در قرآن (سوره ابراهیم آیه ۵۰ و سوره نحل آیه ۸۱) به معنی پوشش آمده است. همچنین ریشه «فتوت» به صورت کلماتی چون «فتیة» (جوانمردان اصحاب کهف) و «فتی» بار معنایی ارزشی و مثبتی در آیات دارد.
نماد چیست
در آیین عیاری، سراویل الفتوه نماد تسلط بر شهوت، پاکدامنی و تمایز مردی از نامردی است. این شلوار در میان عیاران همان قداستی را داشت که «خرقه» در میان صوفیان و «کستی» در آیین زرتشت داشته است؛ به طوری که حتی خلیفه الناصر لدینالله عباسی در قرن ششم هجری برای احیای قدرت خود رسماً این شلوار را پوشید.
جمعبندی و توضیح کامل سراویل الفتوه
عبارت «سراویل الفتوه» که در زبان فارسی به «شلوار جوانمردی» یا «تنکه عیاری» معروف است، یکی از مهمترین نمادهای پوششی و آیینی در تاریخ تصوف، عیاری و فتوّت اسلامی به شمار میرود. واژه سراویل خود معرب کلمه شلوار فارسی است و الفتوه به معنی آیین جوانمردی است. این جامه نماد پاکدامنی، خویشتنداری و پایبندی به اصول اخلاقی بود که در مراسمی خاص به مریدان تازهوارد پوشانده میشد.
این اصطلاح هرچند به صورت یکجا در متن قرآن کریم ذکر نشده، اما اجزای آن به طور جداگانه با مفاهیم ستر و جوانمردی در آیات قرآن به کار رفتهاند. اهمیت فرهنگی این شلوار به حدی بود که در دوران عباسی به یک لباس رسمی برای بیعت پادشاهان و پهلوانان تبدیل شد و نمادی از عهد و پیمان برای دفاع از مظلومان و فروخوردن شهوات و هوای نفس به شمار میرفت.