یعنی چه
«شماتتم» ترکیب واژهٔ «شماتت» با ضمیر متصل «م» (من) است؛ به معنی شاد شدن دشمنان از بلا یا مصیبتی که به من رسیده (دشمنکامی از من) یا سرزنش، ملامت و نکوهش کردن من.
تلفظ
این واژه به صورت شَماتَتَم (šamātatam) تلفظ میشود که از ریشهٔ عربی شَماتَة به همراه ضمیر متصل فارسی ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای این عبارت ۶ حرفی، خود واژهٔ «شماتتم» یا با توجه به تعداد حروف، واژههای هممعنی مانند «شماتت» یا «سرزنش» است.
به انگلیسی
برای مفهوم دقیقِ شادی از رنج من واژهٔ Schadenfreude (به همراه ضمیر) و برای معنای عامیانهٔ سرزنش از واژههای Blame یا Reproach استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، این مفهوم با اضافه شدن یاء متکلم به مصدر اصلی به صورت «شَماتَتي» تعبیر میشود که به معنی شادی دشمن از گرفتاری من است.
به فارسی
برگردان اصیل و سرهٔ این واژه در زبان فارسی شامل تعابیر زیبایی چون «دشمنکامی از من»، «سرکوفت زدن به من» یا «نکوهش من» است.
نماد چیست
این واژه نماد فیزیکی خاصی ندارد، اما در پهنهٔ اخلاق و فرهنگ، نماد تجسمیافتهٔ رذایلی چون حسد، کینه، بخل و مروت نداشتن در حق دیگران به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شماتتم
واژهٔ «شماتتم» از ترکیب اسم مصدر عربی «شماتت» (از ریشه شمت) و ضمیر متصل مفعولی یا اضافی «م» در فارسی شکل گرفته است. معنای دقیق و اصیل آن، شاد شدن دشمنان یا بدخواهان از وقوع یک گرفتاری، غم یا مصیبت برای «من» است که در زبان فارسی به آن «دشمنکامی» میگویند. همچنین در کاربردهای عامیانه و روزمره، این واژه بار معنایی سرزنش، ملامت و توبیخ همراه با تحقیر را به خود میگیرد.
از نظر ریشهشناختی و اخلاقی، شماتت یک رفتار منفی اجتماعی و روانی به شمار میرود که در تقابل مستقیم با صفاتی چون مروت، جوانمردی، همدردی و شفقت قرار دارد. در متون دینی و اخلاقی، از جمله در قرآن کریم (آیه ۱۵۰ سوره اعراف)، این مفهوم به صورت فعلِ «تُشْمِتْ» مطرح شده که در آن حضرت هارون از برادرش موسی میخواهد کاری نکند که دشمنان او را شماتت کنند و شاد شوند.
در ساختار مسابقات و جدول کلمات، این واژه دقیقاً یک کلمهٔ ۶ حرفی را تشکیل میدهد. هرچند خود کلمه به صورت مستقل با ضمیر در فرهنگهای لغت بزرگ مانند دهخدا ثبت نشده، اما با در نظر گرفتن ریشه و قاعدهٔ ضمیر چسبان فارسی، معنا و کاربرد آن در جملات کاملاً شفاف، معتبر و قابل درک است.