یعنی چه
ترکیب «سلطان مستبد» به فرمانروایی اشاره دارد که تمام قدرت سیاسی و اجرایی را در انحصار خود گرفته و بدون توجه به قوانین، مشورت با دیگران یا مصالح مردم، تنها بر اساس رای و اراده شخصی خود حکمرانی میکند. این نوع حکومت معمولاً با خفقان و سرکوب همراه است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی تشکیل شده است: سُلطان (با ضمه س و سکون ل) و مُستَبِد (با ضمه م، سکون س، فتح ت و کسر ب مشدد).
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی، عبارت «سلطان مستبد» دارای ۱۰ حرف است. همچنین بسته به تعداد حروف خواسته شده، کلماتی مانند دیکتاتور، خودکامه، جبار و طاغوت نیز به عنوان پاسخ هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم حاکم ستمگر و خودرای از واژگان Despot و Tyrant استفاده میشود و ترکیب توصیفی آن Autocratic Sultan یا Despotic King است.
به فارسی
معادلهای خالصتر و ترکیبی فارسی این عبارت شامل «شاهِ خودرای»، «پادشاه خودکامه»، «فرمانروای ستمگر» و «پادشاه مطلقالعنان» است که بر انحصارطلبی در قدرت تاکید دارند.
در قرآن
عین ترکیب «سلطان مستبد» در قرآن کریم وجود ندارد. واژه «سلطان» در قرآن هرگز به معنی حاکم سیاسی به کار نرفته، بلکه به معنای دلیل، برهان و حجت است. با این حال، مفهوم حاکمان ستمگر و خودکامه با واژههایی چون «جبار»، «طاغوت» و سرگذشت فرعون توصیف شده است.
نماد چیست
در ادبیات سیاسی و تاریخی، این کلمه نماد فرعونیت، تمرکز مطلق قدرت بدون پاسخگویی، لگدمال کردن حقوق مردم و خفقان است. در تاریخ عثمانی نیز اصطلاح «سلطان سرخ» نمادی از حکومت مستبدانه سلطان عبدالحمید دوم بود.
جمعبندی و توضیح کامل سلطان مستبد
عبارت «سلطان مستبد» یک اصطلاح توصیفی و ترکیبی در زبان فارسی است که از دو واژه با ریشه عربی (سلطان به معنی حاکم و مستبد به معنی انحصارطلب در رای) ساخته شده است. این اصطلاح برای معرفی پادشاهان و فرمانروایانی به کار میرود که هیچ قانونی را برنمیتابند و جامعه را بر پایه خواستههای شخصی خود اداره میکنند.
از نظر واژهشناسی، ریشه مستبد به انحصار و چیره شدن بهتنهایی بر یک کار برمیگردد. در کاربردهای جدول و ادبیات سیاسی، این کلمه دلالت بر مفاهیمی همچون دیکتاتوری، جبار بودن و خودکامگی دارد و در فضای دوزبانه معادل کلماتی نظیر Tyrant و Despot است.
اگرچه خود این ترکیب در متون دینی مانند قرآن دیده نمیشود، اما مصادیق اخلاقی و رفتاری آن تحت عناوینی همچون حاکم جابر یا طاغوت به شدت نقد شدهاند. این واژه امروزه به عنوان نمادی از صلب آزادیهای مدنی و حکمرانی ظالمانه شناخته میشود.