یعنی چه
واژه التماسی صفتی مشتق از التماس است و به هر نوع لحن، رفتار، نامه یا حالتی گفته میشود که حاوی درخواست عاجزانه، تضرعآمیز و غیرالزامی باشد. همچنین در دستور زبان فارسی، به وجهی از فعل که بر شک، آرزو، شرط یا التماس دلالت دارد (مانند: بروم، بروی)، وجه التماسی میگویند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت [اِ لْ تِ م ا س ی] یا همان eltemāsī تلفظ میشود که ریشه در ساختار آوایی زبان عربی و وامواژههای وارد شده به فارسی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون «التماسی» با ۷ حرف یا «ملتمسانه» به عنوان پاسخ برای راهنمای «خواهشی» یا «همراه با تمنا» کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای مفاهیم رفتاری و لحن التماسی از واژههای Supplicatory و Imploring استفاده میشود، در حالی که در ساختارهای گرامری و دستور زبان، معادل دقیق آن کلمه Subjunctive است.
به عربی
در زبان عربی این واژه به صورت صفت نسبی «اِلْتِمَاسِيّ» به کار میرود و در برخی بافتهای معنایی متمایل به طلب بخشش، از واژه استرحامی نیز استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی برای این کلمه شامل عباراتی چون خواهشی، تمنّایی، ملتمسانه و تضرعآمیز است که در برابر واژههای آمریانه و دستوری قرار میگیرند.
در قرآن
عین واژه «التماسی» در قرآن کریم یافت نمیشود؛ اما فعل همریشه آن در باب افتعال یکبار در آیه ۱۳ سوره حدید به صورت فعل امر آمده است: «قِیلَ ارْجِعُوا وَرَاءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا» که به معنی طلب کردن و جستوجو کردن نور است. مفاهیم مشابه آن نیز در قالب تضرع و استغاثه بارها مطرح شده است.
نماد چیست
این کلمه بار معنایی و نمادین خاصی در قالب اشیاء ندارد، اما در ادبیات و رفتارشناسی نمادی از فروتنی، اظهار نیاز، عدم تحکم و قرارگیری در موقعیت خواهش در برابر یک قدرت یا جایگاه بالاتر به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل التماسی
واژه «التماسی» صفتی نسبی برگرفته از ریشه عربی «لمس» (در باب افتعال به معنی طلب و جستوجو کردن) است. این واژه در زبان فارسی به هر نوع رفتار، لحن یا درخواستی اشاره دارد که با خواهش، تمنا و اصرار عاجزانه همراه باشد و معمولاً در نقطهی مقابل اصطلاحات تحکمی، دستوری و الزامی قرار میگیرد.
علاوه بر کاربرد عامیانه و ادبی در توصیف حالات انسانی، این کلمه در دستور زبان فارسی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که «وجه التماسی» برای بیان افعالی به کار میرود که وقوع آنها قطعی نبوده و با شک، آرزو، شرط یا تمنا همراه است.