معنی
در زبان فارسی به کسی سستعنصر گفته میشود که ارادهای ضعیف دارد، در تصمیمات خود پايدار و مصمم نیست و زود تحت تأثیر دیگران یا شرایط محیطی قرار میگیرد.
یعنی چه
این اصطلاح کنایه از کسی است که بنیاد یا گوهر وجودیاش نااستوار است؛ یعنی از نظر شخصیتی و اخلاقی توانایی ایستادگی بر مواضع خود را ندارد و ضعیفالنفس است.
مترادف
واژههایی مانند بیحمیت، بیغیرت، تنبل و بیثبات نیز در کاربردهای عامیانه و ادبی به عنوان مترادف این کلمه به کار میروند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده افرادی هستند که در عزم خود راسخ بوده و دارای ثبات شخصیت و پایداری اخلاقی میباشند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه مرکب به صورت «سُستعنصر» (sost-onsor) است که از یک بخش فارسی و یک بخش عربی تشکیل شده است.
در جدول
در صلب جدولهای متقاطع، پاسخ دقیق برای این مفهوم واژه «سست عنصر» با تعداد ۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبانهای دیگر نیز معادلهای دقیقی دارد؛ برای نمونه در زبان عربی از اصطلاحات «ضَعيف الإرادة» یا «مُتَزَلْزِل» و در زبان ترکی از «İradesiz» استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل سست عنصر
واژه مرکب «سستعنصر» از ترکیب دو جزء «سست» (ریشه در زبان پهلوی به معنی شل و ناپایدار) و «عنصر» (واژه عربی به معنی اصل و بنیاد) ساخته شده است. این صفت در ادبیات و گفتگوهای روزمره برای توصیف افرادی به کار میرود که فاقد عزم راسخ، اصالت رفتاری و ثبات قدم هستند و با کوچکترین تغییر در شرایط، مسیر و عقیده خود را عوض میکنند.
در فرهنگ عامه و متون اخلاقی، نمادهایی همچون بوقلمون (به دلیل تغییر رنگ مداوم) یا کاه و بادبادک (که با هر بادی به سویی روانه میشوند) برای تصویرسازی عینی از این مفهوم استفاده میشوند. اگرچه این عبارت به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما مفاهیمی مانند «وَهْن» (سستی در اراده) و توصیفاتی که برای منافقان و تردیدکنندگان به کار رفته، کاملاً با معنای سستعنصری مطابقت دارد.