معنی
حیا به معنای نوعی ملکهٔ اخلاقی و حالت درونی است که باعث رعایت ادب، عفت و پرهیز از بیپروایی میشود. این صفت انسان را از انجام کارهای ناپسند در برابر دیگران یا در پیشگاه خداوند باز میدارد.
یعنی چه
حیا یعنی پاسداشت حرمتها و داشتن شرم و ملاحظه در رفتار و گفتار. در فرهنگ لغت، این واژه به عنوان پوشش و جامه معنوی برای روح انسان توصیف شده که مانع از سقوط اخلاقی میشود.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
ریشهٔ این واژه عربی و از مادهٔ (ح-ی-ی) است. این ریشه با مفهوم «زندگی / حیات» پیوند دارد؛ در متون لغوی آمده که حیا مایهٔ حیات معنوی قلب و حساسیت زندهٔ وجدان است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «شرم و آزرم» یا «خودداری از زشتی»، پاسخ قطعی و ۳ حرفی آن «حیا» است.
به انگلیسی
جمعبندی و توضیح کامل حیا
واژهٔ «حیا» یکی از کلیدیترین مفاهیم اخلاقی، رفتاری و عرفانی در فرهنگ اسلامی و ایرانی است که به معنای بازدارندگی درونی از زشتیها و پاسداشت حرمت خود و دیگران تعریف میشود. این کلمه از ریشهٔ عربی «حیی» گرفته شده و با مفهوم «حیات و زندگی» پیوند عمیقی دارد؛ چرا که بزرگان ادب و اخلاق، حیا را مایهٔ بیداری وجدان و حیات معنوی قلب انسان میدانند. نمادهای ظاهری آن در جامعه معمولاً با چشمپاکی، وقار، سر به زیری و پوشش مناسب شناخته میشود.
این مفهوم در قرآن کریم نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در سوره قصص آیه ۲۵، گام برداشته شدن با شرم و حیا (عَلَى اسْتِحْيَاءٍ) به عنوان یک فضیلت رفتاری برجسته تحسین شده است. در احادیث و روایات اسلامی نیز از حیا به عنوان «لباس ایمان» یاد شده که بدون آن، زیباییهای اخلاقی انسان رنگ میبازند. حیا در حقیقت یک نیروی کنترلکنندهٔ درونی است که فرد را بدون نیاز به ناظر خارجی، به سمت عفت و ادب هدایت میکند.