یعنی چه
این اصطلاح عامیانه و کنایی قدیمی در زبان فارسی، به معنای نادان بودن، پرت بودن از مرحله، چیزی نفهمیدن و عدم درک سادهترین مطالب است. به کسی اطلاق میشود که آنقدر سادهدل یا غافل است که حتی تفاوت بین مفاهیم اولیه را هم تشخیص نمیدهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب کنایی به صورت «رَبّ و رُبّ نَدانِستَن» است که در آن واژه اول با فتح را (رَبّ به معنی پروردگار) و واژه دوم با ضم را (رُبّ به معنی عصاره میوه) خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول خودِ «رب و رب ندانستن» است که دقیقاً ۱۲ حرف دارد. از پاسخهای کوتاهتر مرتبط نیز میتوان به «نادان» یا «بی خبر» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این کنایه از اصطلاحات معادل برای افراد کاملاً غافل و بیخبر استفاده میشود.
به عربی
در فرهنگ و زبان عربی، اصطلاح کنایی معادل که نشاندهنده عدم تشخیص ابتداییترین امور باشد، بکار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی روان این اصطلاح شامل عباراتی چون بیخبر بودن، غافل بودن، گاوچرانی کردن و پرت بودن از مرحله است.
در قرآن
این اصطلاح عامیانه و ترکیبی در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، جزء اول آن یعنی واژه «رَبّ» به عنوان یکی از نامها و صفات الهی به معنی پروردگار، مالک و تدبیرکننده جهان به وفور (بیش از ۹۰۰ بار) در قرآن کریم (مانند الحمد لله رب العالمین) ذکر شده است.
نماد چیست
این عبارت نماد تصویری یا فیزیکی خاصی ندارد، اما در ادبیات شفاهی و ضربالمثلهای فارسی، نمادی از جهل مفرط و عدم تمایز میان اصل و فرع یا مفاهیم کاملاً متفاوت است.
جمعبندی و توضیح کامل رب و رب ندانستن
عبارت «رب و رب ندانستن» یک اصطلاح و کنایه عامیانه و قدیمی در زبان فارسی است که برای توصیف افراد بسیار سادهدل، نادان یا غافل از واقعیتهای پیرامون به کار میرود. ریشه این عبارت از تقابل کلامی و بازی واژگانی میان دو کلمه «رَبّ» (به معنی خدا و پروردگار) و «رُب» (به معنی عصاره و شیره غلیظ میوه) شکل گرفته است. در تداول عامیانه، این ترکیب کنایه از تشخیص ندادن ابتداییترین و متفاوتترین مفاهیم زندگی است.
دهخدا در لغتنامه خود با اشاره به یک مثل قدیمی مینویسد: «من رب و رب ندانم، از دسته شاهویردیانم». این عبارت نشان میدهد فرد چقدر از مرحله پرت است که حتی مفاهیم اصلی اعتقادی یا روزمره را متوجه نمیشود. اگرچه جزء اول آن یعنی «رب» در فرهنگ اسلامی و قرآن اهمیت بسزایی دارد، اما ترکیب کلی یک اصطلاح کاملاً کوچهبازاری و فارسی است.