یعنی چه
واژه مریه (در اصل عربی: مِرْیَة) به حالت ذهنی انسان اشاره دارد که بین دو امر سرگردان است و به قطعیت نرسیده است. این حالت معمولاً با شک و شبهه عمیق یا مجادله همراه است.
تلفظ
این واژه در متون کهن و عربی به صورت مِرْیَة یا مُرْیَة تلفظ میشود و در زبان فارسی معمولاً با سکون راء (مِرْیه) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر طراح سوال عباراتی همچون «شک و تردید» یا «شبهه قرآنی» را مد نظر داشته باشد، واژه ۴ حرفی «مریه» یکی از پاسخهای دقیق است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم مریه در زبان انگلیسی از واژگانی استفاده میشود که بار معنایی عدم قطعیت ذهنی را به دوش میکشند.
به عربی
از آنجا که خود این واژه از ریشه عربی (م ر ی) است، در عربی معاصر با واژههای همردیف خود مانند شک و ارتیاب معنا میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم این واژه از کلمات شُبهه و تردد که وامواژههای عربی هستند استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین برابرها برای این کلمه، «دودلی»، «دوگمانه بودن» و «شک» هستند. مریه در فارسی اصیل به عنوان واژه مستقل و رایج کاربرد ندارد و بیشتر در متون کهن یا مذهبی دیده میشود.
در قرآن
این واژه بارها در قرآن کریم آمده است؛ مانند آیه ۱۷ سوره هود («فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ») که به پیامبر یا انسانها توصیه میکند در حقانیت وحی شک نکنند، یا آیه ۵۴ سوره فصلت که کافران را در مریه (شک عمیق) نسبت به لقای پروردگار توصیف میکند.
جمعبندی و توضیح کامل مریه
واژه «مریه» یک واژه وامگرفته از ریشه عربی (م-ر-ی) است که در اصل لغت به معنای کشمکش ذهنی، شک، تردید و شبهه به کار میرود. این واژه در زبان فارسی امروز به صورت مستقل رواج چندانی ندارد، اما به دلیل کاربرد مکرر در آیات قرآن کریم و متون تفسیری و عرفانی کهن، همواره در لغتنامهها و مسابقات جدول کلمات مورد توجه قرار میگیرد.
باید توجه داشت که این کلمه از نظر املایی و معنایی با واژههایی چون «مهریه» (حق مالی زن در ازدواج) یا «مُریه» (مرتبط با مری و آناتومی بدن) کاملاً متفاوت است. ریشه باستانی این واژه به دوشیدن آخرین قطرات شیر شتر اشاره دارد که با نوعی اصرار و تردد همراه است و بعدها استعاره از بیرون کشیدن حرف در مجادله و تردیدهای عمیق ذهنی شده است.