یعنی چه
عزیز کننده به کسی یا عاملی گفته میشود که به دیگران عزت، سربلندی و احترام میبخشد یا باعث میشود کسی یا چیزی محبوب، دوستداشتنی و گرانقدر شود. این واژه صفت فاعلی ترکیبی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «عَزیز کُنَندِه» است که از واژه عربی عزیز و پسوند فاعلی فارسی کننده تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت معمولاً به عنوان راهنمای رسیدن به واژههایی چون «معز» یا «عزتبخش» به کار میرود. خود کلمه عزیز کننده دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، در معنای عاطفی از endearing و در معنای بخشنده جلال و رتبه از واژههایی مانند honorer یا exalter استفاده میشود.
به عربی
در متون دینی و عربی، دقیقترین معادل برای جنبه جلال و بزرگی آن «المعز» و برای جنبه عاطفی و دوستی «محبب» است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان مفهوم جلال از تعبیر izzet veren و برای بیان مفهوم ایجاد دوستی از sevdiren استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، این واژه نماد قدرت مطلقه الهی در اعطای سربلندی واقعی به بندگان و نجات آنها از خواری نفس است. در ادبیات عامه نیز نماد مهرآفرینی و ایجاد حس ارزشمندی است.
جمعبندی و توضیح کامل عزیز کننده
واژه «عزیز کننده» یک صفت فاعلی ترکیبی در زبان فارسی است که از ریشه عربی «عزیز» (به معنی گرامی و نیرومند) و پسوند فارسی «کننده» ساخته شده است. این اصطلاح واجد دو تجلی معنایی عمده است؛ اول در بافت مذهبی و عرفانی که ترجمان صفت الهی «المُعِزّ» است و به معنای کسی است که به انسانها رفعت، سربلندی و تکریم عطا میکند، چنانکه در آیه ۲۶ سوره آلعمران به این قدرت الهی اشاره شده است.
در تجلی دوم که بیشتر جنبه عاطفی و اجتماعی دارد، این واژه به هر عامل یا رفتاری اطلاق میشود که باعث ایجاد محبت، دلنشین شدن و محبوبیت فرد در میان دیگران میگردد. معادلهای انگلیسی آن مانند endearing و exalter به خوبی پوششدهنده این دو وجه معنایی متفاوت هستند.
در مجموع، این کلمه در ساختار فرهنگ و ادب فارسی بار معنایی بسیار مثبتی دارد و همواره تداعیکننده مفاهیمی چون بزرگی، کرامت، مهرورزی و ارتقای جایگاه انسانی است.