یعنی چه
استتابه در لغت به معنی توبه خواستن و طلبِ بازگشت از گناه است. در اصطلاح فقهی و حقوق اسلامی، به فرجه و مهلتی گفته میشود که از سوی حاکم شرع یا مقام قضایی به فرد خطاکار (مانند مرتد یا تارک واجبات) داده میشود تا از عقیده یا رفتار اشتباه خود دست بردارد، استغفار کند و به مسیر درست بازگردد.
تلفظ
این واژه بر وزن استفعال تلفظ میشود: اِسْتِتابَه (اِسْ تِ تا بِ).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «طلب توبه»، «توبهخواهی» یا «دعوت به توبه»، واژه ۷ حرفی «استتابه» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون حقوقی و الهیات انگلیسی، این مفهوم با عباراتی که نشاندهنده طلب یا فراخوان برای توبه است، معادلسازی میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و مصدر باب استفعال از ریشه «ت و ب» است که به همان صورت در متون فقهی و عربی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «توبهخواهی»، «طلبِ بازگشت از گناه» و «مهلت دادن برای توبه» است که در متون معاصر کاربرد دارند.
در قرآن
عین واژهٔ «استتابه» در متن قرآن مجید نیامده است؛ با این حال، مفهوم آن یعنی دعوت گناهکاران به بازگشت و بخشش، و همچنین دادن فرصت اصلاح به انسانها، در آیات متعددی با مشتقات ریشه «توب» (مانند تابَ، توبوا) به طور مکرر مطرح شده است.
نماد چیست
این واژه در نظام حقوقی و اخلاقی اسلام، نماد بارز «فرصت دوباره»، «اصلاحگرایی» و جلوهای از رحمت پیش از مجازات است؛ چرا که نشان میدهد هدف شارع، هدایت و بازگشت فرد است، نه تنبیه فوری او.
جمعبندی و توضیح کامل استتابه
واژه «استتابه» یک اصطلاح فقهی، حقوقی و مذهبی با ریشه عربی است که وارد زبان فارسی شده و در لغت به معنای «طلب توبه» و «توبهخواهی» است. این مفهوم عمدتاً زمانی به کار میرود که حاکم یا مرجع دینی به فردی که مرتکب خطای بزرگی مانند ارتداد یا ترک واجبات شده، مهلت و فرصتی مشخص میدهد تا در دیدگاه یا رفتار خود تجدیدنظر کرده و به مسیر درست بازگردد.
اگرچه این واژه با این ساختار فقهی مستقیماً در متن قرآن ذکر نشده، روح و مفهوم آن که همان گشوده بودن راه بازگشت و ترجیح اصلاح بر مجازات است، در تار و پود تعالیم اسلامی جریان دارد. در ساختار کلمات متقاطع و لغتنامهها، این واژه به عنوان یک اصطلاح ۷ حرفی شناخته میشود که مظهر رأفت، فرصت دوباره و عدالت همراه با مهلت است.