یعنی چه
این عبارت زمانی به کار میرود که کاری از نظر اخلاقی، عقلانی یا عرف جامعه ناپسند و مایه نکوهش باشد و فرد با گفتن آن، رفتار طرف مقابل را سرزنش میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب فعلی به صورت قَباحَت (با فتحه روی قاف و باء) دارَد است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «قباحت دارد» دقیقاً یک پاسخ ۹ حرفی است. همچنین برای واژه کلیدی «قباحت» معادلهایی نظیر زشتی، رسوایی، وقاحت، شنیعت و فضاحت به کار میرود.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم «قباحت دارد» در زبان انگلیسی از عباراتی که نشاندهنده شرمآوری یا رسوایی یک عمل هستند استفاده میشود.
به عربی
ریشه این واژه عربی (قبح) است. در زبان عربی برای سرزنش کار ناپسند از ترکیباتی نظیر «هذا قبیح» یا اصطلاح عامیانهتر «عیبٌ علیک» استفاده میکنند.
به فارسی
برگردانها و سرهگوهای فارسی خالص برای این واژه شامل عباراتی چون «زشت است»، «ناشایست است»، «ناروا است» و «مایه سرافکندگی است» میشود.
در قرآن
خود ترکیب «قباحت دارد» در قرآن نیست، اما ریشه آن (قبح) یکبار در آیه ۴۲ سوره قصص به صورت «المقبوحین» (به معنی زشترویان یا طردشدگان) به کار رفته است: «وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ». مفاهیم مشابه اخلاقی آن با واژههایی مثل منکر، سوء و فحشاء بیان شده است.
نماد چیست
واژه قباحت یک مفهوم انتزاعی و اخلاقی است و نماد فیزیکی خاصی ندارد؛ اما در ادبیات و فرهنگ عامه، استعارهای از «رویِ زشت»، «تاریکی باطن» یا هنجارشکنی ناپسند به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قباحت دارد
اصطلاح «قباحت دارد» یک ترکیب فعلی رایج در زبان فارسی است که ریشه در زبان عربی (مصدر قباحت از ریشه قبح) دارد. این عبارت در روابط اجتماعی و اخلاقی برای نهی از منکر، سرزنش رفتارهای نادرست و متوجه کردن فرد به زشتی کارش به کار میرود. وقتی جامعه یا فردی عملی را خلاف عرف، شرع یا اخلاق انسانی ببیند، با استفاده از این تعبیر ناخرسندی عمیق خود را ابراز میکند.
از نظر واژهشناسی، این کلمه دقیقاً در نقطه مقابل «حُسن» و شایستگی قرار دارد و همخانوادههایی چون قبیح، تقبیح و قبح دارد. در ساختار جدولهای کلمات متقاطع نیز این عبارت به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی شناخته میشود و معادلهای انگلیسی آن به خوبی بار معناییِ مایه شرم یا رسوایی بودن را منتقل میکنند.