یعنی چه
متملق به کسی گفته میشود که در ستایش دیگران افراط میکند و اوصافی را بر زبان میآورد که در آنها واقعیت ندارد؛ این رفتار معمولاً با هدف جلب توجه، کسب منفعت یا نزدیک شدن به صاحبان قدرت و ثروت انجام میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه متملق به عنوان پاسخ یک کلمه پنج حرفی شناخته میشود. همچنین کلماتی مانند چاپلوس، مجیزگو، مداهن، کاسهلیس و سالوس از جایگزینهای رایج آن هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی برای رساندن مفهوم متملق وجود دارد که متداولترین آنها Flatterer است. کلمات تخصصیتر مانند Sycophant بار معنایی منفی شدیدتری دارند.
به عربی
واژه متملق خود ریشه عربی دارد (از باب تفعل)؛ در این زبان علاوه بر خود کلمه، از واژههایی چون مداهن و ملق نیز برای توصیف این رفتار منافقانه استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به فرد متملق و چاپلوس به طور عمده از اصطلاحات Dalkavuk و Yalaka استفاده میشود که دلالت بر رفتار سبک و خوشامدگویی بیجا دارد.
به فارسی
در زبان و ادبیات فارسی، معادلهای دقیق و کنایههای فراوانی برای متملق وجود دارد. از واژههای صریحی مثل چاپلوس، مجیزگو، سالوس و چربزبان گرفته تا اصطلاحات عامیانهتر و کنایی مانند کاسهلیس و بادمجاندورقابچین همگی بر این مفهوم دلالت دارند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات تمثیلی، متملق نماد نفاق، عدم صداقت و فرصتطلبی است. در حکایات اخلاقی، حیواناتی مانند «روباه» به خاطر رفتارهای مکارانه برای فریب و جلب توجه، و اصطلاحاتی مثل «بادمجاندورقابچین» به عنوان نمادهای سنتی این مفهوم به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل متملق
واژه متملق ریشه در زبان عربی دارد و از ریشه ثلاثی «م ل ق» به معنای نرمی بیش از حد در گفتار گرفته شده است. این واژه در فرهنگ و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد و به فردی اطلاق میشود که با ابزار چربزبانی و ستایشهای دروغین، درصدد جلب رضایت صاحبان قدرت یا کسب منافع شخصی است. رفتاری که در نقطه مقابل صراحت، بیریایی و صداقت قرار میگیرد.
اگرچه خود این واژه مستقیماً در متن قرآن کریم ذکر نشده است، اما مفهوم آن در نکوهش نفاق، ریاکاری و کسانی که دوست دارند برای کارهای نکرده مورد ستایش قرار گیرند (مانند آیه ۱۸۸ سوره آلعمران) به شدت مذمت شده است. در عوض، این اصطلاح روایات و احادیث اسلامی و کتابهایی چون نهجالبلاغه کاربرد فراوانی دارد.
در فرهنگ عامیانه و ادبی، متملق را با نمادهایی چون روباه مکار یا کنایههایی مانند بادمجاندورقابچین و کاسهلیس توصیف میکنند که نشاندهنده شخصیت غیرمستقل، وابسته و فرصتطلب این افراد در روابط انسانی و اجتماعی است.