یعنی چه
این عبارت از نظر لغوی به معنای زنی است که مورد گزش مار قرار گرفته باشد. در مفهوم مجازی و کنایی، به فرد مؤنثی اشاره دارد که به دلیل پشت سر گذاشتن یک آسیب، صدمه یا تجربه تلخ در زندگی، دچار محافظهکاری شدید، بدگمانی و ترس از تکرار آن موقعیت شده است (برگرفته از ضربالمثل مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید میترسد).
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژههای مجزا و به شکل ترکیب وصفی [زَنِ مارْ گَ زی دِه] روانخوانی میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ خود عبارت «زن مارگزیده» با ۱۰ حرف است. همچنین در متون کهن به فرد مارگزیده «سلیم» یا «ملدوغ» (مؤنث: ملدوغه) نیز گفته میشود.
به انگلیسی
برای بیان لغوی از ترکیب زنی که مار او را گزیده استفاده میشود و در مفهوم کنایی ضربالمثل انگلیسی بچهای که سوخته از آتش میترسد کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به زن مارگزیده یا نیشخورده از صفات مؤنث ملدوغة یا لدیغة همراه با کلمه امرأة استفاده میکنند.
در قرآن
عبارت «زن مارگزیده» یا اشاره مستقیم به این مفهوم در قرآن کریم وجود ندارد؛ هرچند واژههای مار یا گزیدن به صورت مجزا در روایات یا بخشهای دیگر متون دینی به چشم میخورند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این مفهوم نماد محافظهکاری بیش از حد ناشی از یک آسیب روانی یا جسمی (تروما) است. علاوه بر این، در تاریخ هنر جهان، «زن مارگزیده» (Woman Bitten by a Serpent) نام یک تندیس مرمرین مشهور اثر آگوست کلیزینگر (۱۸۴۷ میلادی) در موزه اورسی پاریس است که در آن، مار به عنوان نمادی از شوک ناگهانی به کالبد انسان یا فوران شهوت تعبیر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل زن مارگزیده
عبارت «زن مارگزیده» یک اصطلاح مستقل و جاافتاده در واژهنامههای زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب وصفی است که از کنار هم قرار گرفتن دو واژه «زن» و «مارگزیده» ساخته شده است. این عبارت از نظر لغوی به معنای فرد مؤنثی است که دچار نیشزدگی مار شده باشد.
با این حال، به دلیل شهرت کنایی واژه «مارگزیده» در فرهنگ عامه و ضربالمثلها، این ترکیب دلالت بر زنی دارد که در زندگی خود تجربه بسیار تلخی را پشت سر گذاشته و در نتیجه آن صدمه، دچار ترس، بدگمانی و احتیاط مفرط در موقعیتهای مشابه شده است. همچنین در هنر غربی، این عنوان یادآور یکی از تندیسهای معروف سبک رمانتیسم در قرن نوزدهم میلادی است.