یعنی چه
مردد و دودل بودن به حالتی ذهنی و روانی اشاره دارد که در آن فرد توانایی انتخاب یک مسیر مشخص را ندارد و میان دو یا چند گزینه، مصلحت یا تصمیم دچار نوسان، شک و بلاتکلیفی شدید میشود.
تلفظ
واژه «مردد» به صورت مُرَدْ-دَدْ (moraddad) با تشدید روی حرف دال اول تلفظ میشود و «دودل» به صورت دو دِل (do-del) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «مردد ودودل بودن» با ۱۳ حرف است. کلمات مترادف دیگر نظیر مذبذب، متردد و حیران نیز بسته به تعداد حروف درخواستشده کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این حالت از صفاتی همچون Hesitant (همراه با درنگ)، Indecisive (ناتوان در تصمیمگیری) و Vacillating (نوسان ذهنی بین دو انتخاب) استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و عبارات کنایی فارسی برای این مفهوم شامل واژههایی چون دودل (کسی که دلش میان دو انتخاب تقسیم شده)، پا در هوا، سرگشته، حیران و نامصمم است که در تقابل مستقیم با مفهوم «یکدل بودن» قرار دارند.
در قرآن
در قرآن کریم واژهای با ریشه ردد به معنی اصطلاحی دودلی صریح نیامده، اما این حالت روحی با واژه فصیح «مُذَبْذَب» در آیه ۱۴۳ سوره نساء برای توصیف منافقان سرگردان بین کفر و ایمان بیان شده است. همچنین عبارت «فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ» در سوره توبه به سرگردانی در شک اشاره دارد.
نماد چیست
در ادبیات، روانشناسی و فلسفه، این حالت نماد تزلزل در اراده و دوگانگی ذهن است. بارزترین نماد تصویری آن «ایستادن بر سر دوراهی» و پارادوکس فلسفی «الاغ بوریدان» است که از شدت دودلی میان دو پشته کاه یکسان، از گرسنگی میمیرد.
جمعبندی و توضیح کامل مردد ودودل بودن
عبارت «مردد و دودل بودن» ترکیبی توصیفی از دو واژه با ریشههای متفاوت است؛ «مردد» اسمی مفعول از ریشه عربی ردد به معنای بازگردانده شده و کسی است که فکرش میان چند مصلحت رفتوآمد میکند، در حالی که «دودل» یک صفت مرکب کنایی و اصیل فارسی است و تصویری از فردی را ارائه میدهد که انگار دو دل متفاوت او را به دو جهت مخالف میکشند.
این حالت ذهنی در ادبیات و فرهنگهای مختلف به عنوان نشانهای از تزلزل اراده، بیثباتی و عدم قطعیت شناخته میشود و در تقابل کامل با صفاتی چون قاطعیت، مصمم بودن و یکدلی قرار دارد. در متون کهن و دینی نیز این ویژگی معمولاً برای توصیف حالات سرگردانی فکری و عدم تمرکز بر یک مسیر واحد به کار رفته است.