یعنی چه
«صبر در تواضع» به معنای شکیبایی، خودنگهداری و پایداری در پیش گرفتن فروتنی است؛ یعنی انسان در مواجهه با شرایط سخت، تحقیر، یا حتی موفقیت و موقعیتهای بالا، مهار نفس خود را حفظ کرده و از کبر و غرور دوری کند.
تلفظ
این عبارت به صورت «صَبْر دَر تَواضُع» (sabr dar tavāzo') تلفظ میشود که ترکیبی از دو واژه عربی و یک حرف اضافه فارسی است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول، خود کلمه «صبر در تواضع» با ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
ترجمه و معادلهای رایج انگلیسی برای این مفهوم اخلاقی به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم را به صورت ترکیب توصیفی بیان میکنند.
به فارسی
معادل خالص و روان فارسی این ترکیب، بردباری در فروتنی، شکیبایی در افتادگی و خاکساری صبورانه است.
در قرآن
این عبارت به صورت یک ترکیب لفظی در قرآن نیامده است، اما آیات ۶۳ و ۷۵ سوره فرقان پاداش بندگان فروتن (عباد الرحمن) را که در برابر جاهلان با مسالمت رفتار میکنند، به خاطر صبر و شکیباییشان میداند که مصداق بارز این مفهوم است.
نماد چیست
در فرهنگ اخلاقی، این مفهوم نماد «درخت بارور» است که با وجود میوه فراوان شاخههایش رو به زمین خم میشود و در برابر بادها صبوری میکند؛ همچنین نماد «خاک» است که در عین افتادگی، صبورانه منبع رویش است.
جمعبندی و توضیح کامل صبر در تواضع
عبارت «صبر در تواضع» یک اصطلاح لغوی ثبتشده و مستقل در فرهنگهای لغت کلاسیک نیست، بلکه یک ترکیب معنایی و مفهوم عمیق در حوزه اخلاق و عرفان اسلامی است. این اصطلاح نشاندهنده پایداری و استقامت در فروتنی است؛ چرا که متواضع بودن در برابر دیگران، بهویژه هنگام مواجهه با نادانی یا در زمان رسیدن به قدرت و ثروت، کار دشواری است و استمرار بر آن نیازمند شکیبایی و مهار نفس است.
در نگاه قرآنی و مفسران، این حالت پیوند مستقیمی با ویژگیهای عبادالرحمن دارد که در برابر رفتارهای ناپسند دیگران، بزرگوارانه و با مدارا عبور میکنند و در نهایت پاداش این افتادگی و خویشتنداری را در قالب پاداش صابران دریافت مینمایند.