یعنی چه
این ترکیب از دو واژه جمع تشکیل شده است؛ «مشارق» جمع مشرق (محلهای طلوع خورشید) و «مغارب» جمع مغرب (محلهای غروب خورشید) است. در مفهوم کنایی و ادبی، این اصطلاح به معنای کل زمین، اقصای عالم و سراسر جهان به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت مَشارِق (با فتح م و کسر ر) و مَغارِب (با فتح م و کسر ر) همراه با واو عطف در میان آنها است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف ۱۱ حرفی، خودِ «مشارق و مغارب» است. از معادلهای دیگر آن میتوان به خاورها و باخترها اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم از ترکیب Easts and Wests یا عبارات توصیفی مانند sunrise points and sunset points استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در خود زبان عربی نیز دقیقاً به همین صورتِ «المشارق والمغارب» برای اشاره به جهتهای متعدد طلوع و غروب یا سراسر گیتی به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این ترکیب، واژههایی چون «خاورها و باخترها»، «شرقها و غربها»، «آفاق»، «اقصای عالم» و «کران تا کرانِ جهان» هستند.
در قرآن
این ترکیب در آیاتی از قرآن مانند آیه ۴۰ سوره معارج (فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ) آمده است. مفسران این کثرت را نشانه افقهای متعدد، تغییر نقاط طلوع و غروب در فصول مختلف سال و نمادی از نظم کیهانی و کروی بودن زمین میدانند.
جمعبندی و توضیح کامل مشارق و مغارب
ترکیب «مشارق و مغارب» از دو واژه مکسر عربی تشکیل شده که در لغت به معنای چندین شرق و چندین غرب (نقاط متعدد طلوع و غروب خورشید) است. این اصطلاح در ادبیات فارسی و متون دینی، کاربردی کنایی دارد و برای اشاره به گستردگی بیپایان آفرینش، تمام نقاط زمین و سراسر جهان هستی به کار میرود.
از دیدگاه علمی و تفسیری، بهویژه با توجه به کاربرد آن در آیات قرآن کریم، تعدد مشارق و مغارب نشاندهنده تغییر روزانه افقها و تغییر زاویه طلوع و غروب خورشید در طول فصول مختلف سال است که نظم پایدار کیهانی را به تصویر میکشد. این عبارت در عرفان و نمادشناسی نیز مظهر حاکمیت مطلق الهی بر ذرهذره جهان و کثرت در عین وحدت است.