یعنی چه
در متون کهن پزشکی و داروشناسی دوره اسلامی، این واژه برای اشاره به نوعی اسفنج طبیعی دریایی به کار میرفته که نسبت به نوع ماده (الانثی) دارای بافتی فشردهتر، زبرتر و نفوذناپذیرتر بوده و کاربردهای درمانی خاصی داشته است.
تلفظ
این ترکیب از واژه واجگردانیشده یونانی «اسفنج» به همراه مضافالیه عربی «الذَّکَر» تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق این مدخل در جدولهای کلمات متقاطع بر اساس حروف واژه اصلی، ۱۰ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون تاریخی و ترجمههای پزشکی کهن برای توصیف اسفنجهای طبیعی با بافت متراکم استفاده میشود.
به عربی
ترکیبی عربی که به طور مستقیم در کتابهای داروشناسی قدیمی مانند تحفه حکیم مؤمن ذکر شده است.
به فارسی
معادل دقیق فارسی روان آن همان «اسفنج نر» است که در برابر «اسفنج ماده» (بافت نرم و جاذب) قرار میگیرد.
در قرآن
عبارت «اسفنج الذکر» یک اصطلاح کاملاً طبی و علمی در دوره اسلامی است و ریشه یا کاربردی در آیات قرآن مجید ندارد؛ اگرچه واژه «ذکر» به تنهایی در قرآن فراوان است.
نماد چیست
در ادبیات طبیعی و داروشناسی کهن، این واژه برخلاف اسفنجهای معمولی که مظهر جذب و نرمی هستند، به عنوان نمادی از استحکام بافت و مقاومت شناخته میشده است.
جمعبندی و توضیح کامل اسفنج الذکر
عبارت «اسفنج الذکر» یک ترکیب تخصصی و قدیمی در متون طب سنتی و داروشناسی کهن است. بر خلاف تصور اولیهای که ممکن است آن را با اصطلاحات اداری مانند «آنفالذکر» اشتباه بگیرد، این کلمه کاملاً معنای طبیعی و فیزیکی دارد و به «اسفنج نر» اشاره میکند.
در کتابهای معتبری مانند تذکره ضریر انطاکی یا تحفه حکیم مؤمن، پزشکان قدیم انواع اسفنجهای دریایی را بر اساس بافت و کاربرد درمانی به دو دسته «نر» (صلب و سخت) و «ماده» (نرم و جاذب) تقسیم میکردند که اسفنج الذکر اشاره به همان نوع سخت و متراکم دارد.