یعنی چه
واژه مضمور در لغت به معنای حیوانی (بهویژه اسب) است که با تمرین و جیره غذایی خاص برای مسابقه لاغر و چابک شده باشد. همچنین در معنای ملحقشده و پیوسته نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مَضمور (مَ ضْ مُو ر) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه پنجحرفی به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'لاغر شده' یا 'پیوسته و ملحق' کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به زمینه متن، معادلهای انگلیسی آن بر مفاهیم کاهش وزن و چابکی یا پیوستگی دلالت دارند.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و به عنوان صفت مفعولی در متون کهن به کار رفته است.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون نزار، لاغرشده، اسب چابک، و ملحقشده است.
در قرآن
عین کلمه 'مضمور' در متن قرآن مجید وجود ندارد؛ اما واژه همخانواده آن یعنی 'ضامِر' در آیه ۲۷ سوره حج (...وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍ...) به معنی شترهای لاغر و چابک سواری استفاده شده است.
نماد چیست
در ادبیات و استعارههای کهن، این مفهوم نمادی از پیراستگی، آمادگی برای مسابقه و نبرد، و همچنین رهایی از زواید جسمانی برای رسیدن به سرعت و چابکی است.
جمعبندی و توضیح کامل مضمور
واژه مَضمور از ریشه عربی (ض م ر) گرفته شده و یک صفت مفعولی بسیار کمکاربرد در زبان فارسی محسوب میشود. معنای اصلی آن به لاغر و ورزیده کردن حیواناتی چون اسب و شتر برای مسابقات سوارکاری اشاره دارد، به طوری که چربیهای اضافی آنها تحلیل رفته و آماده دویدن شوند. مفهوم دوم این واژه نیز به معنای ملحق و پیوسته شده است.
گاهی در زبان فارسی این واژه به دلیل شباهت ظاهری و صوتی با کلماتی مثل مَغمور (به معنی گمنام و ناشناخته) یا مَضمَر (به معنی پنهان و دروندل) اشتباه گرفته میشود؛ اما بررسی فرهنگهای لغت معتبر نشان میدهد که مضمور هویت مستقل خود را در معنای نزار و چابکشده حفظ کرده است.
اگرچه خود این واژه پنجحرفی در قرآن کریم ذکر نشده، اما شکل اسم فاعل آن یعنی 'ضامر' در توصیف مرکبهای لاغر و خستگیناپذیر زائران خانه خدا به کار رفته که نشاندهنده ریشه مشترک مفهومی آن است.