معنی
واژهٔ نترس دارای دو کاربرد اصلی است؛ به عنوان صفت فاعلی مرخم به ویژگی فردی اشاره دارد که از چیزی بیم ندارد و دلاور است. در کاربرد دستوری و فعلی نیز صیغهٔ دوم شخص مفرد از فعل امر منفی «نترسیدن» است که برای دلگرمی و آرامش دادن به کار میرود.
یعنی چه
این عبارت در گفتار روزمره دلالت بر شهامت، مقاومت در برابر خوف و داشتن اقتدار درونی دارد. هنگامی که به کسی میگوییم نترس، در واقع او را به شجاعت و دوری از هراس دعوت میکنیم.
مترادف
این واژهها همگی بر ویژگی عدم تسلیم در برابر ترس و داشتن شهامت اخلاقی یا جسمی دلالت دارند.
متضاد
واژههایی که نشاندهندهٔ هراس، احتیاط بیش از حد یا فقدان شجاعت در مواجهه با شرایط مختلف هستند.
هم خانواده
تمامی این کلمات از ریشه و بن مضارع «ترس» مشتق شدهاند.
ریشه
این واژه کاملاً ریشه در زبانهای ایرانی کهن (اوستایی و پهلوی) دارد. ریشهٔ اولیهٔ آن به واژهٔ هندواروپایی -tres به معنی لرزیدن از خوف برمیگردد که در سیر تطور زبان فارسی به شکل ساختار امروزی درآمده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند بیباک، دلاور یا متهور را مکرراً با پاسخ چهار حرفی «نترس» نمونهسازی میکنند.
به انگلیسی
بسته به اینکه واژه در جمله نقش صفت داشته باشد یا فعل امر، معادلهای انگلیسی آن تغییر میکند.
جمعبندی و توضیح کامل نترس
واژهٔ «نترس» از اصیلترین و کاربردیترین واژههای زبان فارسی است که ریشه در دوران باستان دارد. این کلمه با ترکیب پیشوند نفی و بن فعل ترسیدن، دو وجههٔ معنایی بسیار ارزشمند را میسازد؛ از یک سو صفتی است برای ستایش شجاعت، دلاوری و بیباکیِ انسانهای متهور، و از سوی دیگر فعلی است امیدبخش و تسلیدهنده که در گفتار روزمره برای رفع اضطراب و بخشیدن دلگرمی به همنوعان استفاده میشود.
در فرهنگ و ادبیات ایرانی، این واژه همواره با نمادهایی چون شیر یا شخصیتهای اساطیری مانند رستم پیوند خورده و مظهر ایستادگی در برابر بحرانهاست. جالب توجه است که معادل فعلی دقیق آن در زبان عربی یعنی «لا تخف»، بارها در آیات قرآن کریم برای آرامش دادن به پیامبران الهی تکرار شده است که اهمیت روانی و معنوی این مفهوم را در فرهنگهای مختلف نشان میدهد.