یعنی چه
باد خزری یا در زبان محلی «خزری وا»، جریانی از هوای سرد و مرطوب است که از نواحی شمالی و شمالغربی دریای خزر به سمت سواحل جنوبی آن (استانهای گیلان و مازندران) و گاهی باکو میوزد. این باد معمولاً با کاهش محسوس دما، افزایش ابرناکی، بارندگی و طوفانی شدن دریا همراه است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [بـادِ خَ زَ ری] (bāde khazari) است که واژه اول با سکون دال و واژه دوم با فتح خاء و زاء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این واژه معمولاً به عنوان پاسخی برای طراحان با راهنمای «باد سرد شمال ایران» یا «بادی که از خزر میوزد» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در منابع علمی و هواشناسی بینالمللی برای اشاره به این پدیده از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیبهای توصیفی مرتبط با دریای خزر (بحر قزوین) استفاده میشود.
به فارسی
در گویشهای محلی شمال ایران، بهویژه در زبان گیلکی، به این جریان جوی «خزری وا» میگویند. همچنین در میان صیادان و بومیان منطقه به نام «باد شمال» نیز شناخته میشود.
نماد چیست
این باد در فرهنگ بومی و باورهای صیادان سواحل خزر، نمادی از تغییرات ناگهانی جوی، سرما و در عین حال برکت فراوان در صید ماهی است؛ چرا که امواج حاصل از آن باعث هدایت ماهیها به سمت سواحل میشود.
جمعبندی و توضیح کامل باد خزری
باد خزری یکی از مهمترین پدیدههای هواشناسی و اقلیمی در سواحل جنوبی دریای خزر است که با وزش خود از سمت شمال و شمالغرب، تودههای هوای سرد و مرطوب را به جلگههای گیلان و مازندران میآورد. این باد تأثیر مستقیمی بر کاهش دما، بارندگی و طوفانی شدن دریا دارد و در فصول سرد سال فراوانی بیشتری دارد.
در فرهنگ محلی شمال ایران و حتی منطقه باکو، این باد جایگاه ویژهای در زندگی بومیان و صیادان دارد؛ به طوری که در گیلان با نام «خزری وا» شناخته شده و محرک اصلی رونق صید ماهی در کرانهها به شمار میرود. رفتاری کاملاً متضاد با باد گرم و خشک جنوبی (گیلهوار یا گرمش) دارد.