یعنی چه
این اصطلاح در زبان فارسی به فرد یا خاندانی اطلاق میشود که هیچ فرزند، اولاد یا بازماندهای برای ادامه دادن نسل و تبار خود نداشته باشد و تیرهٔ آنها قطع شده باشد.
تنزق
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «بی زاد و رُود» (Bi zād-o-rūd) است که در آن واژهٔ رُود به معنای فرزند تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند عقیم، ابتر و بیعقب نیز به عنوان پاسخهای هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای توصیف وضعیت فرد یا زوجی که فرزندی ندارند از واژگان فوق در زبان انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه عقیم برای فرد نابارور و ابتر برای کسی که نسلش قطع شده و یادگاری ندارد به کار میرود.
به فارسی
واژگان مترادف اصیل و متداول فارسی که همان مفهوم نداشتن بازمانده و فرزند را به ذهن متبادر میکنند.
نماد چیست
این اصطلاح در ادبیات فارسی نمادی کنایی از پایان یافتن دودمان، تنهایی مفرط و برچیده شدن نام و نشان یک خانواده یا شخص در طول تاریخ است.
جمعبندی و توضیح کامل بی زاد و رود
اصطلاح کهن و اصیل فارسی «بی زاد و رود» یک ترکیب عطفی صفت مرکب است که برای اشاره به افراد یا خاندانهایی به کار میرود که هیچ فرزند و نسلی از خود به جا نگذاشتهاند. در این ترکیب، واژهٔ «زاد» از مصدر زادن به معنی فرزند و متولد شده است؛ همچنین واژهٔ «رود» برخلاف معنای رایج امروزی (رودخانه)، در زبان فارسی کهن و برخی گویشهای ایرانی به معنای فرزند دلبند استفاده میشده است. بنابراین ترکیب این دو کلمه کاملاً بازتابدهندهٔ مفهوم فرزندآوری و بقای نسل است.
این عبارت گرچه به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما از نظر بار معنایی قرابت و همپوشانی کاملی با مفاهیم قرآنی نظیر «عقیم» و «ابتر» دارد. در جداول کلمات متقاطع و زبان ادبی، این واژه کنایهای دقیق از انقطاع نسل و پایان یک دودمان به شمار میرود و نقطهٔ مقابل اصطلاحاتی چون «کثیرالاولاد» یا «پر زاد و رود» قرار میگیرد.