یعنی چه
واژه مُغرا در منابع لغت به دو معنای اصلی به کار رفته است: نخست به معنی چسبانده شده و سِریشُمخورده (از ریشه غرو/غری) و همچنین به معنی شگفتزده. از سوی دیگر، با املای مَغره یا مُغرا به خاک سرخ و گل اخرا که در رنگرزی کاربرد دارد نیز اشاره میشود.
تلفظ
این واژه بسته به معنای آن به صورت مُغْرا (برای مفهوم چسبانده شده و متعجب) و گاهی مَغْرَه یا مُغرا (برای مفهوم گل اخرا و خاک سرخ) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه مغرا به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «خاک سرخ»، «گل اخرا» یا «چسبانده شده با سریشم» به کار میرود و کلمهای ۴ حرفی است.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه بر اساس ریشه معنایی آن متفاوت است؛ برای مفهوم چسبندگی از واژههای Glued و Cemented و برای مفهوم رنگی و زمینشناسی از Ochre استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم فارسی این کلمه شامل واژههای «سریشمخورده»، «ملصوق»، «خاک سرخ رنگرزی» و «گل اخرا» است که در متون کهن هنری و طب سنتی کاربرد داشتهاند.
در قرآن
عین واژه «مغرا» در متن قرآن مجید نیامده است؛ با این حال، فعل همریشه آن از باب افعال به صورت «أَغْرَیْنَا» (به معنی دشمنی افکندیم یا برانگیختیم) در آیه ۱۴ سوره مائده به کار رفته است که مفهوم پیوند ناگسستنی را میرساند.
نماد چیست
این واژه بار اسطورهای خاصی ندارد، اما در کاربرد اول نماد پیوند محکم و جداییناپذیری است و در کاربرد دوم (به عنوان خاک سرخ) نماد زمین، طبیعت و هنرهای سنتی مانند سفالگری و نقاشی دیواری به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مغرا
واژه «مغرا» از جمله کلمات کمکاربرد و اصطلاحات کهن عربی است که به زبان فارسی راه یافته و دو وجهه معنایی متمایز دارد. در معنای اول که اسم مفعول از ریشه «غرو» است، به چیزی اشاره دارد که به وسیله سریشم یا چسبهای سنتی محکم به هم چسبانده شده یا مجازاً به معنای فرد شگفتزده است.
در وجهه معنایی دوم که در کتابهای طب سنتی و هنر نقاشی قدیمی کاربرد دارد، این واژه همتراز با «مغره» به معنی گل اخرا یا همان خاک سرخ رنگرزی به کار میرود. این ماده طبیعی در گذشته برای ساخت رنگهای قرمز و قهوهای در سفالگری و دیوارنگاری استفاده میشده است.
امروزه این کلمه در زبان محاورهای کاربردی ندارد و بیشتر در متون تاریخی، ادبیات کلاسیک، لغتنامهها و به عنوان یکی از کلمات کلیدی و چالشبرانگیز در جدولهای کلمات متقاطع مورد توجه قرار میگیرد.