یعنی چه
در حوزه زیستفناوری، ژنتیک و علوم زراعی (اصلاح نباتات)، به یکی از والدین در گیاهان دورگ (هیبرید) گفته میشود که دارای یک صفت مطلوب (مانند مقاومت به بیماری یا خشکی) است و برای انتقال این صفت به نسل بعد، با والد گیرنده تلاقی داده میشود. همچنین در معنای عام و تفسیری به هر منشأ و تولیدکنندهای که نقشی در ایجاد موجود دیگر دارد اشاره میکند.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش واژگانی تشکیل شده است: «والد» با کسر لام (والِد) و «دهنده» با کسر دال اول و دوم (دِهِندِه).
در جدول
این واژه در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ اصطلاحات علمی مربوط به ژنتیک گیاهی و اصلاح نباتات کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و مقالات ژنتیک بینالمللی از اصطلاح Donor parent در مقابل Recurrent parent استفاده میشود.
به عربی
در ترجمههای علمی زیستشناسی به زبان عربی، از ترکیب المانح یا المعطي برای انتقال مفهوم دونور استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای فارسی یا ترکیبات جایگزین این واژه شامل «والد اهداکنندهٔ ژن»، «والد بخشنده» و در مفاهیم عمومیتر کلماتی چون «پدر»، «منشأ» و «ایجادکننده» هستند.
نماد چیست
این عبارت یک اصطلاح کاملاً علمی، تخصصی و گیاهشناسی است و نماد سنتی، اسطورهای یا فرهنگی خاصی برای آن تعریف نشده است؛ اما در دیدگاه مفهومی و ادبی، نماد آغازگری، انتقال ویژگیهای اصیل و منشأ پیدایش یک صفت به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل والد دهنده
ترکیب «والد دهنده» یک اصطلاح تخصصی و کاربردی در علوم زیستشناسی، اصلاح نباتات و ژنتیک است. این واژه به والدی (معمولاً در گیاهان هیبرید) اطلاق میشود که ویژگی یا صفت مطلوب خاصی مانند مقاومت به آفات یا تغییرات اقلیمی را داراست و از طریق تلاقی، این صفت را به والد گیرنده یا نسل بعدی منتقل میکند. در روشهای اصلاحی مانند تلاقی برگشتی، این والد نقش کلیدی اما موقت را ایفا میکند.
از نظر ساختار زبانی، این عبارت یک ترکیب وصفی است که از واژه عربی «والد» (به معنی پدر یا زاینده از ریشه ولد) و واژه فارسی «دهنده» (صفت فاعلی از مصدر دادن) تشکیل شده است. در لغتنامههای عمومی و اصیل فارسی، این ترکیب به عنوان یک مدخل مستقل و سنتی ثبت نشده و ارزش آن بیشتر در حوزه اصطلاحات علمی دوزبانه و معادلسازیهای تخصصی است.