یعنی چه
اشبعل یک اسم علم (نام خاص) عبری باستان است که از ترکیب دو واژه «ایش» (به معنی مرد) و «بعل» (نام خدای باستانی کنعانیان یا به مفهوم مالک و سرور) ساخته شده است. این نام در متون عهد عتیق (تورات) متعلق به چهارمین پسر شاول، نخستین پادشاه بنیاسرائیل است که پس از مرگ پدرش برای مدت کوتاهی حکومت کرد. در متون مذهبی بعدی، به دلیل کراهت نام بتِ بعل، این اسم به «ایشبوشت» (به معنی مردِ شرم) تغییر یافت.
تلفظ
این واژه در اصل عبری به صورت اِشبَعَل یا ایشبَعَل تلفظ میشود و در زبان فارسی نیز با سکون شین و فتح باء و عین خوانده میشود.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «پسر شاول در عهد عتیق» یا «نام دیگر ایشبوشت» کاربرد دارد.
به عربی
در منابع و متون تاریخی و تفسیری عربی، این نامِ عبری را به صورت إشبعل یا إيشبعل بازنویسی کردهاند.
به فارسی
از آنجا که «اشبعل» یک اسم علمِ عبری و مذهبی است، معادل واژگانی در زبان فارسی ندارد و در ترجمهها دقیقاً به صورت «اشبعل» یا «ایشبال» ذکر میشود. مفهوم ترکیبی آن در فارسی «مردِ خداوند» یا «پیرو سرور» قرینهسازی میشود.
در قرآن
واژهٔ «اشبعل» در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، در قرآن به داستان پدر او یعنی شاول تحت عنوان «طالوت» و نبرد او با جالوت اشاره شده، اما نامی از فرزندان او به میان نیامده است.
جمعبندی و توضیح کامل اشبعل
واژه «اشبعل» یک واژه رایج یا اصیل در زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص (اسم علم) با ریشه عبری باستان است که از طریق متون عهد عتیق، کتاب مقدس و ترجمههای تفسیری مذهبی به ادبیات تاریخی وارد شده است. این نام در اصل به معنای «مردِ بعل» (یا مردِ سرور) است و به شخصیت چهارمین پسر شاول (نخستین پادشاه بنیاسرائیل) اشاره دارد که پس از مرگ پدرش دوران کوتاهی پادشاهی کرد.
نکته جالب تاریخی در مورد این واژه این است که در ادوار بعدی، نویسندگان متون مقدس به دلیل بیزاری و کراهت از نام بتِ کنعانی «بعل»، نام او را در بخشهایی از متون به «ایشبوشت» تغییر دادند که به معنای «مردِ شرم و خفت» است. در فرهنگ اسلامی و قرآن، نام خودِ اشبعل ذکر نشده، اما پدر او با نام «طالوت» کاملاً شناختهشده است. این واژه امروزه بیشتر در حل جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی کاربرد دارد.