یعنی چه
این ترکیب در مکاتبات رسمی و تعارفات اداری به معنای لطف کردن و بزرگواری نمودن است. وقتی در نامهای عبارتی مانند «جهت بذل عنایت» ذکر میشود، مقصود این است که موضوع مورد توجه خاص، رسیدگی و محبت مقام بالاتر یا مخاطب قرار گیرد.
مترادف
واژههای فوق نزدیکترین معانی را به این اصطلاح ترکیبی در متون مکتوب و رسمی دارند.
تلفظ
این عبارت از دو بخش «بَذل» (با فتح باء و سکون ذال) و «عِنایت» (با کسر عین) تشکیل شده است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در صورت درخواست عبارت ۸ حرفی برای ابراز بزرگواری و توجه رسمی، «بذل عنایت» پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
در نامهنگاریهای رسمی بینالمللی، کلماتی که نشاندهنده حسن نیت و توجه ویژه مخاطب باشند به عنوان معادل به کار میروند.
به عربی
ریشه هر دو واژه عربی است و در زبان عربی معاصر نیز به معنای تلاش و معطوف کردن توجه به یک موضوع به کار میرود.
به فارسی
از آنجا که این ترکیب از دو واژه عربی ساخته شده، در زبان فارسی اصیل میتوان به جای آن از تعابیری همچون «امداد فرهنگی»، «بزرگواری نمودن»، «مهر ورزیدن» یا «دستگیری و توجه» استفاده کرد.
در قرآن
خود این ترکیب مکتوب در متن قرآن مجید وجود ندارد. ریشه «بذل» در قرآن یافت نمیشود اما در احادیث تکرار شده است. ریشه «عنایت» (ع ن ی) در آیاتی مانند «وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَیِّ الْقَیُّومِ» آمده که آنجا به معنی خضوع و تسلیم است و با معنای اصطلاحیِ امروزی آن تفاوت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بذل عنایت
ترکیب «بذل عنایت» یک اصطلاح محترمانه، منسجم و پرکاربرد در ادبیات اداری، مکاتبات رسمی و متون دینی زبان فارسی است. این واژه از دو بخش عربی «بذل» به معنای بخشیدن و اعطا کردن بدون چشمداشت، و «عنایت» به معنای توجه، قصد و مهربانی تشکیل شده است. در حقیقت، هنگامی که شخص کاردان یا مقام بالاتری تمایل خود را برای رسیدگی دقیق و دلسوزانه به یک پرونده یا درخواست نشان میدهد، اصطلاحاً بذل عنایت فرموده است.
استفاده از این عبارت در جامعه امروز، بیشتر جنبه تعارفات ساختارمند و رسمی دارد و برای ایجاد فضایی آمیخته با احترام و تکریم مخاطب به کار میرود. اگرچه ریشههای این دو کلمه کاملاً عربی است، ترکیب آنها در قالب فعلی و به صورت اسمی، جایگاه ویژهای در نثر اداری معاصر ایران پیدا کرده است و نمادی از درخواست لطف، توجه ویژه و کارگشایی محسوب میشود.