معنی
جُستجو به معنای تکاپو، تفحص و تلاش پیگیر برای پیدا کردن یک شیء، شخص، راهکار یا حقیقت است. این واژه ممارست در طلب کردن و یافتن پاسخ را میرساند.
یعنی چه
در اصطلاح عام و خاص، وقتی کسی به دنبال یافتن مجهولی یا رسیدن به دانشی است، به کار مداوم او برای رفع این نیاز، جستجو میگویند.
مترادف
این واژهها همگی در معنای دقت، تلاش و کنجکاوی برای پی بردن به یک امر یا یافتن چیزی با جستجو مشترک هستند.
متضاد
برای جستجو متضاد دقیق و تکواژهای ثابتی در منابع لغوی گزارش نشده، اما از نظر مفهومی اقداماتی چون رها کردن طلب یا یافتن (به عنوان نتیجه) ضد آن محسوب میشوند.
ریشه
واژهٔ «جستجو» یا «جستوجو» ترکیبی است از «جُست» (بن ماضیِ جُستن) + «و» (واو عطف) + «جو» (بن مضارعِ جُستن). معنای تحتاللفظی آن «جستن و جو کردن» است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «جستجو» پنج حرف دارد و کلماتی مانند کاوش، فحص و طلب از جایگزینهای رایج آن هستند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد (فناوری، ادبی یا علمی) برگردانهای متفاوتی در انگلیسی دارد.
به عربی
زبان عربی برای انواع مختلف جستجو (مثبت، منفی یا علمی) واژگان دقیقی دارد.
در قرآن
مفهوم جستجو در قرآن به دو صورت آمده است؛ در جنبه منفی مانند «وَلَا تَجَسَّسُوا» (نهی از تجسس و سرکشی در کار دیگران) و در جنبه مثبت مانند «فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ» به معنای طلب و جستجوی روزی از جانب خداوند.
نماد چیست
در دنیای مدرن و علوم رایانه، «ذرهبین» نماد بینالمللی جستجو است. در ادبیات عرفانی و سنتی نیز، سالک پویا یا پای آبلهدار نماد تکاپو و جستجوگری به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل جستجو
واژهٔ «جستجو» یکی از اصیلترین و پویاترین کلمات در زبان فارسی است که از ترکیب دو بن ماضی و مضارع فعل جستن پدید آمده است. این کلمه نشاندهنده فرایندی مداوم از تلاش، حرکت و کنجکاوی ذهن یا جسم برای رسیدن به یک هدف، شیء یا حقیقت پنهان است. اهمیت این واژه در فرهنگهای مختلف چنان بالا است که همواره مترادفهای دقیقی چون کاوش، تفحص و پژوهش را در کنار خود دارد.
در عصر حاضر و با گسترش دنیای دیجیتال، مفهوم جستجو ابعاد تازهای به خود گرفته و به رکن اصلی دسترسی به دانش و اطلاعات در اینترنت تبدیل شده است، به طوری که نماد ذرهبین اکنون برای تمام مردم جهان معنای واحدی را تداعی میکند. این واژه چه در ابعاد مادی (یافتن اشیاء) و چه در ابعاد معنوی و علمی (کشف حقیقت و دانش)، اساس پیشرفت و آگاهی انسان است.