یعنی چه
این عبارت یک ترکیب عربی و عنوان کتابی مهدوی است که به بررسی و تبیین مسئولیتها، تکالیف و وظایف شرعی و اخلاقی مومنان و بندگی انسانها در دوران پنهان زیستی و غیبت امام دوازدهم شیعیان، حضرت مهدی (عج) میپردازد.
تلفظ
تلفظ این عبارت با اعرابگذاری به صورت [وَ ظیـ فـَ تـُ لـْ اَ نامْ فی زَ مَـ نِ غَیـ بَـ تِ لـْ اِ مامْ] است که بر اساس قواعد تجوید و روانخوانی زبان عربی خوانده میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان پاسخ یک سوال طولانی معرفتی یا نام اثری از آیتالله میرزا محمدتقی موسوی اصفهانی کاربرد دارد که دقیقاً ۲۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون و ترجمههای انگلیسی تخصصی مهدویت، برای رساندن مفهوم این کتاب و عبارت از تعابیری همچون وظایف بشریت یا مومنان در طول دوره غیبت امام استفاده میشود.
به عربی
اصل این عبارت عربی است؛ البته در نگارش روان عربی گاهی به صورت جمع یعنی «وظائف الأنام» نیز به کار میرود تا نشاندهنده تکالیف متعدد منتظران باشد.
به فارسی
برگردان روان و دقیق این عبارت به زبان فارسی «تکالیف و مسئولیتهای مردم در روزگار غیبت پیشوا» است که به وظایف فردی و اجتماعی شیعیان در عصر انتظار اشاره دارد.
در قرآن
خود این ترکیب مهدوی به طور کامل در قرآن نیامده است، اما واژه «الأنام» (به معنی آفریدگان و مردم) در آیه «وَالأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ» از سوره مبارکه الرحمن به کار رفته است.
نماد چیست
این عبارت در اندیشه شیعی نماد زنده بودن تکالیف شرعی، لزوم خودسازی و دگرسازی، فرهنگ انتظار پویا و عدم رهاشدگی مومنان در زمان عدم حضور ظاهری امام معصوم (ع) است.
جمعبندی و توضیح کامل وظیفه الانام فی زمن غیبه الامام
عبارت «وظیفه الانام فی زمن غیبه الامام» پیش از آنکه یک اصطلاح لغوی ساده باشد، یک مفهوم عمیق کلامی و اعتقادی در مذهب تشیع و همچنین نام کتابی ارزشمند از آیتالله میرزا محمدتقی موسوی اصفهانی (نویسنده مکیال المکارم) است. این اثر در ربیعالثانی سال ۱۳۳۲ قمری نگاشته شده و به تبیین ۵۴ وظیفه مهم شیعیان در دوران غیبت کبری میپردازد.
واژهشناسی این عبارت از پنج جزء عربی تشکیل شده است: «وظیفه» به معنای تکلیف، «الانام» به معنای خلق و مردم، «فی زمن» به معنای در زمانِ، «غیبت» به معنای پنهان بودن از دیدگان و «الامام» به معنای پیشوای معصوم است. در مجموع این ترکیب نشان میدهد که غیبت امام به معنای سلب مسئولیت از انسانها نیست، بلکه تکالیف خاصی را بر دوش آنان میگذارد.
این مفهوم با اصطلاحاتی چون فرهنگ انتظار، تکالیف منتظران و مسئولیتهای دینی در عصر غیبت پیوند تنگاتنگی دارد. هدف اصلی از طرح این مباحث، حفظ پویایی جامعه اسلامی، تقویت ایمان فردی و آمادگی برای ظهور حضرت مهدی (عج) بدون نیاز به حضور فیزیکی و ظاهری امام در جامعه است.