یعنی چه
تلبیس در لغت به معنای دگرگون نشان دادن واقعیت و وانمود کردن چیزی برخلاف ماهیت اصلی آن است. این واژه زمانی به کار میرود که فردی برای فریب دادن دیگران، باطل را در لباس حق جلوه دهد یا عیوب کار خود را پنهان کند تا حقیقت بر مردم مشتبه شود.
تلفظ
این واژه به صورت فتح ت، سکون لام، کسره با و سکون یاء (تَلْبِیس) تلفظ میشود و مصدر باب تفعیل از ریشه عربی «لبس» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت مد نظر بر اساس طراح جدول میتواند همان شکل ۶ حرفی جدانویسی شده یعنی «ت تلبيس» یا واژه اصیل ۵ حرفی «تلبیس» باشد. همچنین کلماتی نظیر فریب، تدلیس و تزویر نیز به عنوان پاسخهای مشابه کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که مفهوم پوشاندن حقیقت و فریبکاری را برسانند برای معادلسازی تلبیس استفاده میشوند.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و در این زبان نیز دقیقاً به معنی فریبکاری، خلط کردن حق و باطل و دگرگون کردن ماهیت امور به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون حقیقتپوشی، راستپوشی، تزویر، فریب، دورویی، ریاکاری و دغلبازی است که همگی مفهوم پنهان کردن واقعیت را میرسانند.
در قرآن
خودِ مصدر «تلبیس» به صورت اسمی در قرآن کریم نیامده است، اما شکل فعلی آن از ریشه «لبس» چندین بار استفاده شده است. از جمله در آیه ۴۲ سوره بقره که میفرماید: «وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ» یعنی حق را با باطل مآمیزید و کتمان نکنید.
نماد چیست
تلبیس در فرهنگ اسلامی و ادبیات اخلاقی نماد اصلی فریبهای ابلیس (اشاره به کتاب معروف تلبیس ابلیس ابنجوزی) و جریان نفاق است؛ جلوه دادن زشتیها به صورت امر زیبا و پسندیده که ذهن انسان را منحرف میکند.
جمعبندی و توضیح کامل ت تلبيس
واژه تلبیس (که گاه در جستجوها به صورت جدانویسی ت تلبيس دیده میشود) یکی از اصطلاحات کلیدی در حوزه اخلاق، لغت و ادبیات دینی است. ریشه اصلی این کلمه به معنای پوشاندن و آمیختن است و در اصطلاح به تلاشی فریبکارانه گفته میشود که در آن فرد، باطل را در پوسته و لباسی از حق به دیگران عرضه میکند تا ماهیت واقعی آن پنهان بماند.
در متون قرآنی و عرفانی، این مفهوم فراتر از یک دروغ ساده، به عنوان استراتژی اصلی شیطان و انسانهای منافق برای گمراهی جامعه شناخته میشود. شاهکار ادبی-تاریخی ابنجوزی به نام «تلبیس ابلیس» نیز دقیقاً به همین شگردهای پنهان ابلیس در جامه زهد و علم اشاره دارد.
در بازیها و جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه بسته به ساختار خانه ها ممکن است به صورت ۶ حرفی (با احتساب فاصله یا حرف ت) یا ۵ حرفی معنا شود و مترادفهای نزدیکی چون تدلیس، تزویر و مکر دارد که همگی بر عنصر فریب و پنهانکاری پافشاری میکنند.