یعنی چه
مخذول شدن در لغت به معنای واگذاشته شدن، تنها ماندن در شرایط سخت و محروم شدن از یاری و حمایت (چه الهی و چه انسانی) است که در نهایت به خواری، ذلت و شکست فرد منجر میشود.
تلفظ
این ترکیب از واژهٔ عربی «مَخذول» (اسم مفعول از ریشه خذل) و فعل کمکی «شدن» ساخته شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع خواری، شکستخوردگی و بیپناهی، واژهٔ «مخذول شدن» با ۸ حرف به عنوان یک پاسخ دقیق و کلاسیک شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی مفاهیمی که بر بریدن حمایت و تنها گذاشتن فرد در وضعیت ضعف دلالت دارند، بهترین معادلها برای این اصطلاح هستند.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی است و فعل مجهول «خُذِلَ» دقیقاً معنای مخذول شدن (مورد خذلان قرار گرفتن) را میرساند.
به فارسی
در زبان فارسی سره و متون کهن، عبارتهایی چون «دست بازداشتن از یاری کسی»، «تنها رها شدن» و «سرشکسته و منکوب شدن» به عنوان برگردان و معنای دقیق این واژه به کار میروند.
در قرآن
این واژه صراحتاً در آیه ۲۲ سوره اسراء آمده است: «فَتَقْعُدَ مَذْمُومًا مَّخْذُولًا» (پس نکوهیده و بییاور خواهی نشست). همچنین همخانوادهٔ آن «خَذُول» در سوره فرقان برای شیطان به کار رفته که انسان را در سختیها رها میکند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و اخلاقی، مخذول شدن نماد فرجامِ شومِ توکل کردن بر غیر خدا، گرفتار شدن در دام هوای نفس و در نهایت فروپاشی عزت روحی و اجتماعی انسان است.
جمعبندی و توضیح کامل مخذول شدن
واژهٔ «مخذول شدن» که ریشهای عمیق در زبان عربی و متون دینی دارد، در ادبیات کلاسیک فارسی به معنای رسیدن به غایتِ خواری و بیپناهی استفاده میشود. این حالت زمانی رخ میدهد که فرد تمام پشتوانههای حمایتی خود را از دست داده و در برابر مشکلات یا دشمنان، تنها و دستبسته رها شده باشد.
در فرهنگ اسلامی، خذلان و مخذولیت بزرگترین تنبیه معنوی به شمار میرود؛ چرا که به معنای قطع شدن لطف و عنایت الهی و واگذاشتن انسان به حال خودش است. این مفهوم در قرآن کریم نیز به عنوان فرجام شرک و اعتماد به شیطان تصویر شده است تا نشان دهد عاقبتِ بریدن از حق، چیزی جز سرشکستگی و انزوا نیست.