یعنی چه
«بحر گناه» یک ترکیب استعاری و اضافهٔ تشبیهی در ادبیات فارسی است. این عبارت به معنای فرو رفتن یا غرق شدن انسان در حجم بیکران و عظیمی از گناهان، آلودگیهای اخلاقی یا شرعی است و به وسعت خطای انسانی در برابر عظمت پروردگار اشاره دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «بَحْر» (با فتح باء و سکون حاء) به همراه کسرهٔ اضافه، و «گُناه» (با ضم گاف) تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «بحر گناه» دقیقاً دارای ۷ حرف است و به عنوان کنایه از غرقاب معصیت یا حجم انبوه خطاها به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم فراوانی و عمق گناه از عبارات استعاری مانند دریای گناه یا اقیانوس گناه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، تعابیری نظیر بحر الذنوب به معنای دریای گناهان یا غمرات الخطایا به معنی غرقابها و اعماق خطاها برای این مفهوم کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای خالصتر و ترکیبات دستنخورده ادبی آن در زبان فارسی شامل واژگانی چون «دریای گناه»، «ورطهٔ عصیان»، «غرقاب معصیت» و «لجهٔ گناه» است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی، این عبارت نماد بیپناهی انسان، وسعت خطاهای بشری، دوری از پروردگار و فرو رفتن در تاریکی غفلت است که در مقابل آن کشتی نجات، توبه و بحر کرم (لطف خداوند) قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل بحر گناه
عبارت «بحر گناه» یک واژه مستقل قاموسی در لغتنامههای استاندارد نیست؛ بلکه یک ترکیب استعاری، تفسیری و ادبی (اضافه تشبیهی) است که از پیوند واژه عربی «بحر» (دریا) و واژه فارسی میانه «گناه» ساخته شده است. این اصطلاح کنایه از غرق شدن در حجم بسیار زیاد و بیکران معاصی، خطاها و آلودگیهای اخلاقی دارد.
در ادبیات عرفانی و متون دینی، این اصطلاح برای نشان دادن ضعف و تقصیرات بیشمار انسان در برابر عظمت و پاکی خداوند به کار میرود. اگرچه خود این ترکیب عینا در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم مشابهی همچون تشبیه اعمال کافران به ظلمات در دریایی ژرف و مواج (بحر لجی) در کلامالله دیده میشود.
این عبارت در اشعار کلاسیک فارسی نیز به طور غیرمستقیم با مفاهیم متضادی مانند «بحر کرم» یا «کشتی توفیق» پیوند خورده است؛ آنچنان که حافظ شیرازی میفرماید: «لنگر حلم تو ای کشتی توفیق کجاست / که در این بحر کرم، غرق گناه آمدهایم» و به زیبایی تضاد میان خطای انسان و رحمت بیانتهای الهی را ترسیم میکند.