معنی
واژه صهر به معنای هر نوع خویشاوندی غیرخونی است که به واسطه عقد ازدواج شکل میگیرد. این کلمه بر افرادی چون داماد، پدر همسر (پدرزن/پدرشوهر) و دیگر بستگان همسر اطلاق میشود.
یعنی چه
به زبان ساده، وقتی دو نفر با هم ازدواج میکنند، بستگان آنها برای یکدیگر «صهر» به شمار میروند؛ یعنی محرمیت و خویشاوندی جدیدی پدید میآید که منشأ آن نکاح است، نه تولد و نسب.
متضاد
در متون فقهی، حقوقی و لغوی، واژه «نَسَب» (خویشاوندی خونی و ژنتیکی) به عنوان متضاد اصلی و مقابل «صهر» (خویشاوندی سببی) شناخته میشود.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و فارسی به کسر صاد و سکون هاء و راء [صِ هـ ر] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «خویشاوند سببی» یا «داماد و پدرزن در عربی» در قالب ۳ حرف، کلمه «صهر» است.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی از واژه تخصصی Affinity یا اصطلاحات رایج مربوط به بستگان سببی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان به طور گسترده در متون حقوقی، دینی و روزمره برای خویشاوندان همسر به کار میرود.
به فارسی
دقیقترین معادلهای ترکیبی این واژه در زبان فارسی امروز «خویشاوندی سببی»، «پیوند ازدواج» و در متون کهن «ختن» یا «داماد» است.
جمعبندی و توضیح کامل صهر
واژه «صهر» یک وامواژه کهن عربی در زبان فارسی است که به طور ویژه برای توصیف خویشاوندیهای ناشی از وصلت و ازدواج (رابطه سببی) به کار میرود. این کلمه در مقابل «نسب» قرار دارد که نشاندهنده خویشاوندی خونی است. در ادبیات کلاسیک و متون فقهی و حقوقی ایران، این واژه برای اشاره به داماد، پدرزن یا بهطور کلی خانواده همسر استفاده میشود.
این واژه در قرآن کریم نیز در سوره فرقان به عنوان یکی از دو نعمت بزرگ الهی در ساختار جامعه انسانی (در کنار نسب) یاد شده است. ریشه لغوی آن در عربی پیوند نزدیکی با مفهوم درآمیختن و گداختن دارد که مجازاً به ممزوج شدن دو خانواده پس از ازدواج اشاره میکند. هرچند امروزه کاربرد عامیانهاش کم شده، اما در ادبیات رسمی و حقوقی همچنان زنده است.