یعنی چه
ترکیب «طرح کذایی» به معنی طرح یا برنامهای است که قبلاً دربارهاش صحبت شده، یا طرحی که بهاصطلاح معروف است و گوینده با لحنی طعنهآمیز، انتقادی یا برای فاصلهگذاری و عدم ذکر جزئیات از آن یاد میکند.
تلفظ
این ترکیب از واژه عربی طَرح (به سکون راء) و واژه کَذایی (با فتح کاف و ذال مشدد یا ساده در فارسی) ساخته شده و به صورت اضافه مضاف و مضافالیه تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق این عبارت ۸ حرفی، خودِ «طرح کذایی» یا معادلهای آن مانند طرح مذکور است.
به انگلیسی
بسته به لحن کلام، برای بیان بار طعنهآمیز از so-called و برای بیان اداری و رسمی از aforementioned استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن معنای اشاره به طرح مورد بحث از المذکوره و برای بار کنایی یا ادعایی از المزعومه استفاده میگردد.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب شامل: طرح یادشده، طرح موردنظر، آن طرحِ کذا و کذا، و در لحن عامیانه و انتقادی «طرح بهاصطلاح معروف» است.
در قرآن
ترکیب «طرح کذایی» و صفت «کذایی» در قرآن نیامدهاند؛ با این حال ریشه واژه یعنی «کذا» در زبان عربی به معنی «چنین» است و واژههای همریشه مانند «کذلک» به وفور در آیات دیده میشوند.
نماد چیست
این عبارت واجد بار اساطیری یا سمبلیک نیست، بلکه در ادبیات گفتاری نمادی از فاصلهگذاری هوشمندانه یا طعنهزدن به یک برنامه یا ایده مشخص (که هویت یا کیفیتش مورد نقد است) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل طرح کذایی
عبارت «طرح کذایی» یک ترکیب وصفی اشارهای در زبان فارسی است. واژه «طرح» ریشه عربی دارد و به معنای نقشه و برنامه است؛ واژه «کذایی» نیز از ترکیب حرف تشبیه «کَـ» و اسم اشاره «ذا» در عربی پدید آمده که با الحاق یای نسبت فارسی به صورت صفت درآمده است و معنای «آنچنانی» یا «مذکور» را میدهد.
این اصطلاح معمولاً در مواقعی کاربرد دارد که گوینده نمیخواهد یا تمایلی ندارد نام دقیق یک طرح را بیاورد، یا قصد دارد با لحنی کنایهآمیز، منتقدانه و بیاعتنا به ماهیت، ابهامات یا مشکلات آن برنامه اشاره کند. بنابراین، طرح کذایی بیشتر یک ابزار بیانی برای فاصلهگذاری ذهنی با موضوع مورد بحث است.