یعنی چه
این ترکیب در اصل یک اسم خاص جغرافیایی و باستانی متعلق به گویش بختیاری (لری) است. در این گویش، «بَرد» به معنای سنگ و «نشانده» به معنی قرار داده شده یا نصب شده است. امروزه این نام یادآور قدیمیترین عبادتگاه روباز ایرانیان باستان در خوزستان است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح باء و سکون راء در جزء اول (بَرد)، و کسر نون اول، سکون شین و فتح یا کسر دال در جزء دوم (نِشانْدَه/دِه) است.
در جدول
در سؤالات جدول تقاطعی، اگر طراح به معبد سنگی باستانی مسجدسلیمان یا سنگ ایستاده آیینی در ۹ حرف اشاره کند، پاسخ دقیق آن «برد نشانده» است.
به انگلیسی
برای اشاره به خودِ محوطه تاریخی از نگارش لاتین نام آن استفاده میشود و برای توصیف ماهیت ساختاری آن اصطلاح سنگهای ایستاده آیینی به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی برای بیان مفهوم لغوی آن از عبارت الحجر المنصوب (سنگ نصب شده و ایستاده) و برای اشاره به معبد از تعابیر مرتبط با محوطههای اثری استفاده میشود.
به فارسی
برگردان این عبارت ترکیبی از گویش بختیاری به فارسی معیار، «سنگِ نشاندهشده» یا «سنگِ ایستاده» است که در اصطلاحات باستانشناسی به اینگونه سازهها «میل سنگی» یا «سنگ افراشته» نیز میگویند.
نماد چیست
این واژه و محوطه باستانی مربوط به آن، نماد تمدنهای پیشااسلامی (دوران هخامنشی و اشکانی)، معماری آیینی در فضای آزاد و سنتهای مذهبی کهن ایرانیان در ستایش عناصر طبیعت است.
جمعبندی و توضیح کامل برد نشانده
واژه «برد نشانده» در زبان فارسی معیار به عنوان یک کلمه عمومی و لغوی کاربرد ندارد؛ بلکه یک اسم خاص باستانشناسی و جغرافیایی است که ریشه در گویش بختیاری دارد. این اصطلاح از دو جزء «بَرد» به معنای سنگ و «نشانده» به معنای برپا شده یا نصب شده تشکیل شده است و در مجموع مفهوم «سنگِ افراشته» یا میل سنگی آیینی را رسانده و به عنوان نام یک منطقه تاریخی ثبت شده است.
این نام امروزه بیش از هر چیز به «معبد برد نشانده» در نزدیکی شهرستان مسجدسلیمان در استان خوزستان اشاره دارد. این محوطه باستانی که در سال ۱۳۲۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، به عنوان قدیمیترین عبادتگاه روباز ایرانیان شناخته میشود. وجود یک میل سنگی بزرگ و ایستاده در فضای باز این صفه سنگی، علت نامگذاری این منطقه توسط مردم بومی بوده است.
از نظر ساختاری، این واژه نمونهای ارزشمند از ترکیبهای توصیفی در زبانهای ایرانی است که بازتابدهنده معماری آیینی دوران هخامنشی و اشکانی است. به همین دلیل در بررسیهای لغوی و جدولی، بخشهای مترادف و همخانواده آن بیشتر بر اساس اجزای سازنده کلمه یا ماهیت باستانی اثر توصیف میشوند.