یعنی چه
این عبارت کنایی در متون کهن فارسی به معنای مبتلا کردن کسی به درد، شکنجه، آشفتگی جسمی یا روحی شدید و به ستوه آوردن او به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح واژگان به صورت «در» (dar)، «زحیر» (zahīr) و «افکندن» (afkandan) است.
در جدول
در مسابقات جدول کلمات، این ترکیب ۱۲ حرفی به عنوان پاسخ کنایاتی نظیر به سختی انداختن یا مبتلا به درد کردن شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون پزشکی کهن نیز معادل واژه زحیر سبب دیسانتری (to cause dysentery) شدن است.
به عربی
واژه زحیر خود ریشه عربی دارد و از مصدر زَحَرَ به معنی ناله ناشی از درد مایه میگیرد.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای روان فارسی این اصطلاح شامل آزرده ساختن، در محنت افکندن، به بلا دچار کردن و شکنجه دادن است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک، این ترکیب نمادی از حبس شدن در وضعیت ناتوانکننده جسمانی یا روحی است که جان فرد را به لب میرساند.
جمعبندی و توضیح کامل در زحیر افکندن
عبارت «در زحیر افکندن» یکی از ترکیبات فصیح و کنایی در زبان و متون کهن فارسی است. واژه «زحیر» ریشهای عربی دارد و در لغت به معنی آه، ناله و فریاد ناشی از درد شدید، خستگی یا زایمان است؛ همچنین در طب سنتی قدیم به بیماری پیچش شکم، اسهال خونی یا دیسانتری اطلاق میشده که با درد فراوان همراه بوده است.
بر این اساس، ترکیب آن با فعل افکندن به معنی دچار کردن کسی به یک وضعیت طاقتفرسا، دردناک و آمیخته با محنت و شکنجه است. این اصطلاح اگرچه به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما در شعر و نثر کلاسیک فارسی تداعیکننده گرفتار شدن در تنگناهای سخت زندگی و عذابهای بیامان روحی و جسمی است.