یعنی چه
فخرفروشی به معنای خود را برتر از دیگران دانستن و آشکار کردن یا به رخ کشیدن مادیات، اصل و نسب، یا موقعیت با حالت تکبر و خودپسندی است. این رفتار معمولاً به قصد برتریجویی و تحقیر دیگران انجام میشود.
تلفظ
این واژه از ترکیب واژهٔ عربی «فَخْر» (به معنی نازش و خودستایی) و واژهٔ فارسی «فروشی» (از مصدر فروختن، به مجاز یعنی عرضه کردن و جلوه دادن) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای کنایه از پز دادن، خودنمایی یا تکبر، واژهٔ «فخرفروشی» با ۸ حرف به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به لحن و بافت متن، میتوان از این واژهها برای رساندن مفهوم فخرفروشی استفاده کرد.
در قرآن
در قرآن کریم واژهٔ «فخر» و مشتقات آن حدود ۶ بار آمده و این رفتار به شدت نکوهش شده است. برای نمونه در آیه ۳۶ سوره نساء آمده است: «إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ» (خداوند هیچ متکبر فخرفروشی را دوست ندارد).
نماد چیست
در طبیعت و فرهنگ عامه، طاووس به دلیل گشودن چتر پرهایش و راه رفتن خرامان، نماد خودنمایی و فخرفروشی به شمار میرود. در ادبیات اخلاقی نیز این واژه نماد غرور دنیوی، وابستگی به مال و ضعف درونی است.
جمعبندی و توضیح کامل فخرفروشی
واژهٔ «فخرفروشی» یک ترکیب اصیل فارسی-عربی است که از ریشهٔ عربی *فخر* و مصدر فارسی *فروختن* شکل گرفته است. این اصطلاح در روانشناسی اخلاقی و مفاهیم اجتماعی به رفتاری اشاره دارد که در آن فرد تلاش میکند با به رخ کشیدن داراییهای مادی، تبار، یا جایگاه اجتماعی خود، نوعی برتری کاذب را به دیگران دیکته کند و آنها را تحقیر نماید.
در متون دینی، به ویژه قرآن کریم، و همچنین در ادبیات عرفانی و اخلاقی ایران، این صفت مایهٔ سقوط فردی و ناپسند شمرده شده است. نماد فرهنگی این مفهوم در ادبیات معمولاً «طاووس» است که به جلوهگری و خودپسندی ظاهری اشاره دارد. این واژه از نظر معنایی با مفاهیمی چون تفاخر، تکبر و پز دادن همپوشانی کامل دارد.