یعنی چه
«تقرب یافتن» یک مصدر مرکب فارسی-عربی است که به معنای حاصل کردن نزدیکی (چه در سطح مادی و فیزیکی و چه در سطح معنوی) است. این واژه به دست آوردن مقام، مرتبه و منزلت خاص در پیشگاه پروردگار، پادشاه یا شخص صاحبمقام را توصیف میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح بخش عربی این واژه بر وزن «تَفَعُّل» با تشدید روی حرف «ر» به صورت تَقَرُّب (taqarrub) است که در ترکیب با فعل اصیل فارسی «یافتن» تلفظ میشود.
در جدول
واژه «تقرب یافتن» دقیقاً ۹ حرف دارد. در حل جدولهای متقاطع، با توجه به تعداد حروف و راهنمای سوال، از این عبارت یا مترادفهای آن مانند «نزدیک شدن» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم تقرب یافتن و تقرب جستن، از عبارات فعلی که به معنای نزدیک شدن و به دست آوردن نزدیکی فیزیکی یا معنوی هستند، استفاده میشود.
به عربی
بخش اول این واژه خود از ریشه عربی «ق ر ب» گرفته شده است. در زبان عربی فعل «تَقَرَّبَ» یا عباراتی مانند «نیل الزلفی» دقیقاً همین معنای کسب منزلت و نزدیکی را افاده میکنند.
نماد چیست
این واژه نماد فیزیکی یا مادی خاصی ندارد، اما در ادبیات عرفانی و اخلاق دینی، نماد سیر و سلوک معنوی، ارتقاء روح و حرکت از مرتبه «مهجور بودن و دوری» به مقام «وصل و مقرب شدن درگاه حق» است.
جمعبندی و توضیح کامل تقرب یافتن
واژه «تقرب یافتن» یک مصدر مرکب است که از ترکیب اسم مصدر عربی «تقرّب» (برآمده از ریشه قرب) و فعل فارسی «یافتن» تشکیل شده است. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا، معین و عمید به معنی نزدیکی حاصل کردن و به دست آوردن مرتبه و منزلت بالا نزد یک شخص بزرگ یا پروردگار معنا شده است. متضادهای اصلی آن شامل دور شدن، تباعد و مهجور گشتن است.
این مفهوم اگرچه در کلام روزمره به نزدیکی مادی نیز اشاره دارد، اما بار معنایی آن در فرهنگ اسلامی، قرآنی و عرفانی بسیار عمیقتر است. در قرآن کریم اگرچه خودِ این ترکیب فارسی وجود ندارد، اما مفاهیم همریشه آن مانند «مقربون» (نزدیکشدگان به درگاه الهی) و «الوسیله» (وسیله تقرب) بارها برای توصیف کسانی که از طریق ایمان و عمل صالح به خدا نزدیک شدهاند، به کار رفته است.