یعنی چه
در لغت و اصطلاحات فلسفی و عرفانی، این ترکیب به نوری اشاره دارد که کاملاً صاف و بیآمیغ است و هیچگونه ظلمت، تیرگی، یا عدم در آن راه ندارد. در متون عرفانی این اصطلاح را «نورِ صرف و مطلق» نیز مینامند که اشاره به مرتبه عالی وجود دارد.
تلفظ
واژه «نور» با ضمه نون و واژه «محض» با فتح میم و سکون حاء و ضاد تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این ترکیب دقیقاً ۶ حرف دارد. از طراحان جدول ممکن است به عنوان معادل روشنایی بیآمیغ یا نور خالص نیز استفاده کنند.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این ترکیب وصفی در زبان انگلیسی از واژه Pure به معنای خالص یا Absolute به معنای مطلق در کنار Light استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب از دو واژه با ریشه عربی (ن و ر) و (م ح ض) ساخته شده و در زبان عربی نیز به همین صورت یا به شکل النور المطلق به کار میرود.
به فارسی
معادلهای سره و ترکیبات فارسی اصیل برای این عبارت شامل «روشنایی بیآمیغ»، «فروغ خالص» و «شیدِ ناب» است که مفهوم پاک بودن روشنایی از هر تیرگی را میرسانند.
در قرآن
ترکیب دقیق و دو کلمهای «نور محض» در متن قرآن مجید وجود ندارد؛ اما مفسران و عارفان اسلامی مانند ملاصدرا، حقیقت ذات الهی را در آیه شریفه «اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» (آیه ۳۵ سوره نور) و عبارات ادعیه مانند «یا نورُ یا قدوس»، همان نور محض و وجود مطلقِ منزه از ظلمتِ عدم و نقص معنا کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل نور محض
«نور محض» یک واژه یا اصطلاح لغوی ساده و مستقل نیست، بلکه یک ترکیب وصفی عمیق (موصوف و صفت) است که بیشترین کاربرد را در حوزه عرفان، فلسفه اسلامی و تفاسیر عالی قرآن کریم دارد. این عبارت در لغت به معنای روشناییِ کاملاً خالص، ناب و پاکیزه از هرگونه تیرگی، ماده یا آمیختگی با ظلمت است.
در حکمت الهی و مکاتب عرفانی (مانند حکمت اشراق و حکمت متعالیه)، نور محض به عنوان نماد و استعارهای از ذات پاک پروردگار، وجود مطلق، حقیقت بدون حجاب و آگاهی کامل به کار میرود. در واقع، هر چه در جهان هستی یافت میشود آیهای از آن نور مطلق است و خودِ ذات الهی، نوری است که هیچگونه عدم یا نقصانی در آن راه ندارد.