یعنی چه
این عبارت به معنای منع کردن کسی از انجام کاری خطرناک یا نادرست، زنهار دادن و متوجه ساختن او به عواقب منفی یک اقدام است.
تلفظ
تلفظ فونتیک این فعل مرکب به صورت bar hazar dāštan است که حَذَر در آن با فتح ح و ذال خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند هشدار دادن، زنهار دادن، بیم دادن یا تحذیر نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
رایجترین فعل برای رساندن این مفهوم در زبان انگلیسی to warn است.
به عربی
در زبان عربی فعل ثلاثی مزید «حَذَّرَ» دقیقاً به معنای بر حذر داشتن و متوجه ساختن دیگری به خطر است.
به فارسی
بر حذر داشتن یک فعل مرکب فارسی است که از پیشوند «بر»، واژه وامگرفته عربی «حَذَر» و فعل «داشتن» ساخته شده و معادل اصیل آن زنهار دادن یا بیم دادن است.
در قرآن
ریشه عربی «حذر» ۲۱ بار در قرآن آمده است. در آیه ۲۸ سوره آلعمران فعل «یُحَذِّرُ» مستقیماً به کار رفته که به معنای «و خداوند شما را از [عقوبت] خودش بر حذر میدارد» است. همچنین عبارت «خُذُوا حِذْرَکُمْ» در سوره نساء دستور به آمادگی و هوشیاری میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل بر حذر داشتن
عبارت «بر حذر داشتن» یک فعل مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب حرف اضافه «بر»، واژه «حَذَر» (به معنی پرهیز و احتیاط) و فعل «داشتن» شکل گرفته است. این اصطلاح در معنای هوشیار کردن، بیم دادن و آگاه ساختن کسی از عواقب ناگوار یا خطرات احتمالی یک کار به کار میرود و در ادبیات فارسی نمادی از دوراندیشی، عقلانیت و تقابل با غفلت به شمار میرود.
از نظر ریشهشناسی، بخش اساسی این اصطلاح یعنی «حذر» از ریشه عربی (ح-ذ-ر) مشتق شده است که در فرهنگ قرآنی و اسلامی نیز کاربرد فراوانی دارد؛ به طوری که خداوند در قرآن کریم بندگان را از عقوبت خود بر حذر میدارد (تحذیر) یا دستور به حفظ آمادگی و هوشیاری میدهد. در کاربردهای جدول و واژهگزینی، مترادفهایی چون زنهار دادن، انذار کردن، منع کردن و پند دادن بهترین جایگزینها برای آن هستند.