یعنی چه
دریغمند واژهای ادبی و مشتق است که از ترکیب «دریغ» (افسوس و پشیمانی) و پسوند «ـمند» (دارای) ساخته شده است و به فرد پشیمان، حسرتزده یا اندوهگین اشاره دارد.
تلفظ
این واژه از نظر آوایی با فتح دال، سکون غین و فتح میم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «دریغمند» به عنوان پاسخ ۷ حرفی برای نشانه واژههایی چون افسوسخور، پشیمان یا متأسف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم دریغمند و شخصی که بار عاطفی پشیمانی یا اندوه را حمل میکند، از این صفات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژگانی که بر پشیمانی و داشتن غمِ فقدان یا کوتاهی دلالت دارند، به عنوان معادل این کلمه شناخته میشوند.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی سره و رایج فارسی برای این اصطلاح شامل کلماتی چون افسوسمند، پژمان، محزون، مغموم و نادم است که همگی بار معنایی غم و پشیمانی دارند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و فرهنگ فارسی نمادی از حالت عاطفی و اخلاقی انسان است که با تأمل، پشیمانی و افسوس همراه شده و نشاندهنده غمِ برخاسته از فقدان یا از دست رفتن یک فرصت است.
جمعبندی و توضیح کامل دریغ مند
واژه «دریغمند» یک صفت مشتق و ادبی در زبان فارسی است که از ریشه اوستایی/پارسی میانه «دریغ» (به معنی افسوس و اندوه) به همراه پسوند صفتساز «ـمند» تشکیل شده است. این کلمه اگرچه به صورت مستقل در بسیاری از لغتنامههای قدیمی ثبت نشده، اما به دلیل ساختار شفاف خود کاملاً معنای «دارای افسوس و حسرت» را به مخاطب منتقل میکند.
از نظر معنایی، این واژه بر حالت انسانیِ پشیمانی و اندوه عمیق دلالت دارد؛ حالتی که فرد بابت از دست رفتن زمان، فرصت یا وقوع یک اتفاق ناگوار دچار تأسف مفرط میشود. در بافتهای متون کهن و اشعار فارسی، این واژه بار عاطفی و اخلاقی سنگینی را به دوش میکشد و نمادی از تنبه و بیداری پس از غفلت است.
در کاربردهای مدرن مانند حل جدول یا معادلسازیهای زبانی، دریغمند با واژههایی چون متأسف، نادم و حسرتزده مترادف است و معادلهای دقیق انگلیسی آن شامل Regretful و Remorseful میشود. اگرچه این واژه به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما مفاهیم همارز آن مانند حسرت و ندامت در آیات متعدد بررسی شدهاند.