یعنی چه
المناقب جمعِ «مَنْقَبَة» و در لغت به معنی خصلتهای پاک، صفات پسندیده و کارهای شایستهای است که موجب ستایش انسان میشود. در اصطلاح مذهبی و ادبیات اسلامی، این واژه بیشتر برای شرح فضایل، کرامات و زندگینامهٔ ستایشی بزرگان دین، پیامبران و امامان به کار میرود.
تلفظ
این کلمه با فتح میم، سکون نون، الف مدّی و کسر قاف تلفظ میشود و حرف تعریف «الـ» در ابتدای آن قرار دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد و معمولاً با راهنمای «فضایل اخلاقی» یا «شرح کرامات بزرگان» خواسته میشود.
به انگلیسی
برای برگردان این واژه به انگلیسی بسته به متن، از واژگانی که به صفات نیک یا زندگینامه ستایشی اشاره دارند استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این کلمه شامل نیکیها، محاسن، خصلتهای پاک، بزرگواریها و اوصاف حمیده است که مایه سرافرازی انسان میشود.
در قرآن
خود واژهٔ «المناقب» یا مفرد آن در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، کلماتی از همین ریشه مانند «نَقيباً» (سوره مائده، آیه ۱۲) و «فَنَقَّبُوا» (سوره ق، آیه ۳۶) در قرآن وجود دارند و مفهوم فضیلت نیز با واژگان دیگری ستوده شده است.
نماد چیست
المناقب در فرهنگ اسلامی و شیعی نماد کمال اخلاقی و الگوهای رفتاری است. این واژه همچنین یادآور کتب مشهوری است که در ستایش اولیای دین نگاشته شدهاند؛ مانند کتاب معروف «مناقب آل أبیطالب» اثر ابن شهرآشوب.
جمعبندی و توضیح کامل المناقب
واژه عربی «المناقب» که به زبان فارسی نیز راه یافته، جمعِ کلمه «مَنْقَبَة» است. این واژه در اصلِ لغت از ریشه (ن ق ب) به معنی راه باریک در کوه گرفته شده و مجازاً به صفات و اخلاق نیکویی اطلاق میشود که انسان را به کمال معنوی میرسانند. متضاد رایج این کلمه در عربی کلماتی مانند «مثالب» (عیبها) و در فارسی «رذایل» است.
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، المناقب کاربرد ویژهای دارد و به آثار و کتابهایی گفته میشود که به شرح کرامات، بزرگواریها و فضایل اخلاقی پیامبر اکرم (ص)، ائمه اطهار (ع) و صالحان میپردازند. این واژه تجلیبخش مفهوم الگوپذیری از مکارم اخلاقی در جامعه است.