یعنی چه
آتشخواری در لغت به معنای خورنده یا بلعنده آتش است. در ادبیات کهن به عنوان نام دیگر شترمرغ (به دلیل باور عامیانه به خوردن سنگهای داغ) و سمندر به کار میرفته است. همچنین در معنای کنایی به فرد ستمکار، ظالم و کسی که مال حرام و حق یتیم را میخورد اشاره دارد. در صنعت امروز نیز به لولهها و ورقهای فولادی مقاوم در برابر حرارت بالا اطلاق میشود.
تلفظ
این واژه از دو جزء «آتش» (با فتح تاء و سکون شین) و «خواری» (از مصدر خوردن، با واو معدوله که خوانده نمیشود) تشکیل شده و به صورت [ātaš-xārī] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان نشانه و نام دیگر «شترمرغ»، «سمندر» یا کنایه از «ظلم و حرامخواری» پرسیده میشود و عینا ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، معادلهای انگلیسی متفاوتی دارد؛ در نمایش به کارِ فرد شعبدهباز اطلاق میشود و در صنعت نشاندهنده مقاومت بالا در برابر آتش است.
به عربی
در زبان عربی برای معنای عینی آن از تعبیر اکل النار استفاده میشود. همچنین در قرآن کریم مفهوم خوردن آتش (أکلِ نار) به عنوان باطنِ مال حرام و مال یتیم توصیف شده است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، آتشخواری نماد اشتیاق سوزان یا قناعت سخت و اجباری است (مانند مرغ آتشخوار که جز اخگر نمیخورد). در فرهنگ عمومی نمادی از کارهای عجیب و بیباکی شعبدهبازان است و در فرهنگ دینی و قرآنی، نماد و تجسم عینی خوردن مال یتیم، دینفروشی و کسب حرام در دنیاست که در آخرت به شکل آتش در شکم ظاهر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اتش خواری
واژه «آتشخواری» یک صفت مرکب فاعلی حاصل از مصدر خوردن در زبان فارسی است. این کلمه در طول تاریخ کاربردهای متنوعی داشته است؛ در باورهای عامیانه قدیمی، پدیدهای اسطورهای یا زیستشناختی مربوط به شترمرغ و سمندر بوده و در ادبیات منظوم فارسی به عنوان کنایهای از ظلم، ستمگری و تحمل سختیهای جانکاه به کار رفته است.
در نگاه دینی و بر اساس آیات صریح قرآن کریم (مانند آیه ۱۰ سوره نساء)، مفهوم آتشخواری تجسم باطنی و اخروی گناهان بزرگی چون تصرف ظالمانه در مال یتیمان و کتمان حقیقت است. امروزه این واژه علاوه بر کاربرد در نمایشهای سرگرمکننده شعبدهبازی، در حوزه صنعت نیز برای توصیف قطعات و لولههای فولادی بویلر که مقاومت حرارتی فوقالعاده بالایی دارند، استفاده میشود.