یعنی چه
این عبارت یک ترکیب توصیفی و ادبی در زبان فارسی است که از سه واژه «رونده» (در حال حرکت)، «ناز» (کرشمه و خودنمایی) و «تکبر» (خودبزرگبینی و غرور) تشکیل شده است. در مفهوم عام، به کسی اشاره دارد که هنگام راه رفتن یا برخورد با دیگران، رفتاری فخرفروشانه، متکبرانه و توام با جلوهگری مفرط از خود نشان میدهد.
تلفظ
تلفظ دقیق واژگان عبارت است از: رَوَنْدِه (صفت فاعلی از رفتن) + با (حرف حرف اضافه) + ناز (اسم مصدر) + تَکَبُّر (مصدر باب تفعل از ریشه کبر).
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت چهاردهحرفی در طراحهای جدول، خود واژه یا معادلهای عربی و قرآنی آن مانند «مختال» و «متبختر» است که به معنای راه رفتن با تبختر و خودپسندی میباشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهومِ حرکت همراه با تکبر و خودنمایی از واژههایی چون Swagger یا ترکیبهای توصیفی مرتبط با Arrogance و Coquetry استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با واژگان غنی و دقیق فقهی و اخلاقی مانند خرامیدن از روی تکبر (تبختر) یا رفتار متبخترانه تبیین میگردد.
در قرآن
خود این ترکیب چهاردهحرفی فارسی در قرآن وجود ندارد، اما مفهوم و ترجمه دقیق اصطلاحات قرآنی است. در سوره لقمان آیه ۱۸ آمده است: «وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ» (و در زمین با تکبر و ناز راه مرو، که خدا هیچ خودپسند فخرفروشی را دوست ندارد). همچنین در آیه ۳۷ سوره اسراء نیز از راه رفتن سرمستانه و مغرورانه (مرحاً) نهی شده است.
جمعبندی و توضیح کامل رونده با ناز تکبر
عبارت «رونده با ناز تکبر» یک اصطلاح ثابت لغوی نیست، بلکه یک ترکیب توصیفی، ادبی و اخلاقی در زبان فارسی است. این تعبیر تکتک اجزای حرکت، خودنمایی (ناز) و غرورِ درونی (تکبر) را در کنار هم قرار میدهد تا نشاندهنده شخصیتی باشد که در رفتار و گامهای خود، فخرفروشی و خودبزرگبینی را به نمایش میگذارد.
در فرهنگ و ادبیات اسلامی و قرآنی، این مفهوم مابه ازای دقیقی دارد و معادل واژههایی چون «مُختال» و «مَرَح» است که آيات الهی انسانها را از آن برحذر داشتهاند. در متون ادبی فارسی نیز طاووس به عنوان نماد طبیعیِ این نوع جلوهگری همراه با تکبر شناخته میشود.