یعنی چه
شمعون مجوسی (یا شمعونِ جادوگر) شخصیتی تاریخی-دینی از اهالی سامریه در عهد جدید (مسیحیت) و متون کهن اسلامی است. بر اساس روایات، او به دلیل انجام جادوگری و علوم غریبه شهرت داشت و پس از دیدن معجزات حواریون، تلاش کرد با پرداخت پول، قدرت روحالقدس را خریداری کند.
تلفظ
این ترکیب به صورت «شَمعونِ مَجوسی» با فتح شین و میم تلفظ میشود. نام شمعون ریشه عبری دارد و مجوسی نیز به عنوان لقب توصیفی به آن اضافه شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و سنت غربی، این شخصیت با نام Simon Magus یا Simon the Sorcerer شناخته میشود. واژه Simony در انگلیسی (به معنای خرید و فروش مناصب کلیسایی با پول) مستقیماً از نام او مشتق شده است.
به عربی
در متون و منابع تاریخی عربی و اسلامی، از او با عناوین سِمعان المجوسی، شمعون المجوسی و یا سیمون الساحر یاد شده است که نشاندهنده تقابل او با حواریون است.
به فارسی
معادلهای توصیفی این نام در زبان فارسی «شمعون جادوگر» یا «شمعون ساحر» است. کلمه مجوسی در این ترکیب به معنای زرتشتی نیست، بلکه از واژه لاتین Magus به معنی جادوگر گرتهبرداری شده است.
در قرآن
نام شمعون مجوسی در قرآن کریم ذکر نشده است. اگرچه واژه «المجوس» یکبار در آیه ۱۷ سوره حج برای اشاره به پیروان آیین زرتشت به کار رفته، اما هیچ ارتباطی با این شخصیت تاریخی عهد جدید ندارد.
نماد چیست
او در تاریخ ادیان به نماد بارز ریاکاری مذهبی، انحراف معنوی، فریبکاری و تلاش برای معامله امور فرامادی و الهی با ثروت دنیوی تبدیل شده است و نقطه مقابل ایمان راستین پطرس حواری قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل شمعون مجوسی
«شمعون مجوسی» یک نام خاص تاریخی-دینی است که به شخصیت معروف «Simon Magus» (سیمون ماگوس/شمعون ساحر) در عهد جدید و متون کهن اسلامی اشاره دارد. او فردی از اهالی سامریه بود که به سبب پرداختن به جادوگری و ادعاهای ماورایی شهرت داشت. ریشه بخش دوم نام او یعنی «مجوسی» به واژه ایران باستان (مغ) بازمیگردد که در سیر زبانی خود در یونانی و لاتین به معنای جادوگر (Magus) به کار رفت و سپس در ترجمههای عربی و فارسی به صورت مجوسی ظاهر شد؛ بنابراین در این ترکیب، لقب مجوسی به معنای پیرو آیین زرتشت نیست، بلکه دقیقاً به مفهوم «ساحر و جادوگر» است.
در ادبیات و روایات مذهبی، شمعون مجوسی به عنوان مظهر و نماد ریاکاری، انحراف از حقیقت، و دنیاپرستی شناخته میشود؛ چرا که بر اساس کتاب اعمال رسولان، او تلاش کرد با پیشنهاد دادن پول به حواریون مسیح (بهویژه پطرس)، قدرت الوهی و شفابخشی روحالقدس را خریداری کند. این ماجرا چنان در تاریخ کلیسا و غرب تأثیرگذار بود که واژه انگلیسی Simony (خرید و فروش مناصب روحانی) از نام او اقتباس شد. نام این شخص در قرآن نیامده و نباید او را با شخصیتهای مثبت نظیر «شمعون صفا» (پطرس حواری) اشتباه گرفت.