یعنی چه
تلمبار شدن در مفهوم عام و مجاز به معنی جمع شدن مقدار زیادی از کارها، مشکلات یا اشیاء در یک جا است، بهطوری که ظاهر منظم خود را از دست بدهند و دسترسی به آنها دشوار شود. در معنای اصیل و مادی نیز به قرار دادن پیلههای کرم ابریشم در سازهای به نام تلمبار در شمال ایران اشاره دارد.
تلفظ
این عبارت از دو واژه «تلمبار» (با سکون ميم و راء) و فعل خطابی/مصدر «شدن» تشکیل شده است. در گویش عامیانه گاهی به صورت «تلنبار شدن» با نون ساکن نیز تلفظ و نوشته میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، برای راهنمای «روی هم جمع شدن بینظم» یا «انبار شدن»، اصطلاحاتی چون تلمبار شدن، انباشتن و متراکم شدن پذیرفته است.
به انگلیسی
برای بیان مفهوم تلمبار شدن کارهای عقبافتاده یا اشیاء در انگلیسی، رایجترین اصطلاح فعل عبارتی 'pile up' است.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این واژه عبارتند از: انباشته شدن، توده شدن، کپه شدن، متراکم شدن و روی هم جمع شدن.
نماد چیست
در ادبیات مدرن و روانشناسی عامه، تلمبار شدن کنایه و نمادی از سنگینی تکالیف معوقه، بینظمی در زندگی، انباشتگی روانی و بحرانهای حلنشدهای است که با گذشت زمان روی هم انباشته شده و مایه استرس میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل تلمبار شدن
واژه «تلمبار شدن» (یا شکل دیگر آن تلنبار شدن) ترکیبی است که ریشه در فرهنگ بومی و زبانهای شمال ایران (گیلکی و مازندرانی) دارد؛ جایی که به سازه و محوطه مخصوص پرورش کرم ابریشم و نگهداری پیلهها «تلمبار» میگفتند. با ورود این واژه به فارسی عامیانه، معنای آن توسعه یافت و امروزه به هر نوع تجمع، انباشتگی و روی هم ریخته شدن انبوه و بیقاعده اشیاء اطلاق میشود.
علاوه بر جنبه مادی، این عبارت در مکالمات روزمره کاربرد استعاری بسیار قوی دارد و برای توصیف وضعیتهای آشفته نظیر «تلمبار شدن کارهای عقبافتاده»، «تلمبار شدن مشکلات» یا «انباشتگی روانی و ذهنی» به کار میرود که همگی نشاندهنده خارج شدن مهار امور از دست انسان و ایجاد بینظمی و فشار روحی است.