یعنی چه
واژهٔ «متلالی» (که صورت سادهشده یا دگرگونهٔ متلألئ است) به معنای هر چیز نورانی، براق و تابان است که از خود نورافشانی میکند. این کلمه برای توصیف اشیای درخشان مانند جواهرات، ستارهها، آسمان روشن یا نور خالص به کار میرود.
تلفظ
این واژه در اصلِ عربی به صورت «مُتَلأْلِئ» (motalal'e') تلفظ میشود، اما در زبان و ادبیات فارسی معمولاً به صورت «متلالی» (motalali) خوانده و روانسازی شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول، برای راهنماهایی مثل «درخشان»، «تابان» یا «پرتلالو»، پاسخ ۶ حرفی دقیق خودِ واژهٔ «متلالی» است.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه مفاهیمی چون تابش، تلالو و روشنایی شدید و زیبا را منتقل میکنند.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی برای این کلمه شامل واژگانی چون «درخشان»، «تابناک»، «رخشان»، «روشن» و «پرتلالو» هستند که همگی مفهوم نورافشانی را میرسانند.
در قرآن
واژهٔ «متلالی» به این صورت در قرآن کریم به کار نرفته است، بنابراین ارتباط لفظی ندارد؛ اما ریشهٔ اصلی آن یعنی «لُؤْلُؤ» (به معنی مروارید) در آیاتی مانند سوره الرحمن آیه ۲۲ و سوره انسان آیه ۱۹ آمده است که ارتباط مفهومی زیبایی با درخشش مرواریدوار دارد.
نماد چیست
در متون ادبی و عرفانی، این واژه به عنوان نمادی از نور خالص، تجلی حقیقت، پاکی مروارید، شکوه هدایت و روشنایی معنوی به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل متلالی
واژهٔ «متلالی» یک صفت وامگرفته از زبان عربی و صورتِ سادهشدهٔ واژهٔ «متلألئ» است که از مصدر «تلألؤ» و ریشهٔ «لؤلؤ» (مروارید) اشتقاق یافته است. این واژه در ادبیات فارسی کاربردی فخیم و ادبی دارد و معنای اصلی آن «مانند مروارید درخشیدن» یا به عبارتی دیگر، تابان، روشن، پرتلالو و براق بودن است.
اگرچه این واژه به طور مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما کلمهٔ پایهای آن یعنی لؤلؤ در آیات متعددی برای توصیف زیباییهای بهشتی آمده است. در جدول کلمات متقاطع، این کلمه یک پاسخ دقیقِ شش حرفی برای مفاهمیی چون درخشان و تابناک محسوب میشود.
در قلمرو شعر و عرفان، متلالی فراتر از یک درخشش ظاهری، مظهر و نماد پاکی درون، تجلی شکوه حقیقت، و اشراق نور الهی در دل مؤمنان و عارفان است و به هر چیز منور و خالص هویت ادبی میبخشد.